| تعداد نشریات | 13 |
| تعداد شمارهها | 664 |
| تعداد مقالات | 6,944 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,198,181 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,427,737 |
اثرات سدیم نیتروپروساید و کیتوزان بر کیفیت و ترکیبات بیوشیمیایی میوه توتفرنگی (ارقام کاماروسا و سابرینا) تحت تنش شوری | ||
| پژوهشهای تولید گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jopp.2026.24268.3310 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده رقیه حسینی کردخیلی1؛ اسماعیل سیفی* 2؛ مهدی حدادی نژاد3 | ||
| 1دانشجوی دکترای فیزیولوژی تولید و پس از برداشت گیاهان باغبانی ، گروه باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع | ||
| 2دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 3استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: توتفرنگی (Fragaria × ananassa Duch.) از مهمترین محصولات باغی است که به دلیل محتوای بالای ترکیبات زیستفعال مانند آنتوسیانینها، ترکیبات فنولی و ویتامین ث از ارزش تغذیهای بالایی برخوردار است. با این حال، حساسیت بالای آن به تنش شوری موجب کاهش رشد، عملکرد و کیفیت میوه میشود. استفاده از القاگرهای زیستی نظیر کیتوزان و سدیم نیتروپروساید (SNP) بهعنوان دهنده نیتریک اکسید (NO) میتواند بهعنوان رویکردی مؤثر در کاهش اثرات منفی شوری و بهبود پاسخهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه مورد استفاده قرار گیرد. هدف این پژوهش بررسی اثرات منفرد و ترکیبی کیتوزان و SNP بر ویژگیهای کمی و کیفی میوه توتفرنگی در شرایط شوری بود. مواد و روشها: این پژوهش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری انجام شد. فاکتور اول شوری در سه سطح (۰، ۳۰ و ۶۰ میلیمولار کلرید سدیم) که بهترتیب معادل تقریباً 0، 3 و 6 دسیزیمنس بر متر (dS m⁻¹) هدایت الکتریکی میباشند و فاکتور دوم القاگر شامل پنج سطح (شاهد،SNP در غلظتهای ۵۰ و ۱۰۰ میکرومولار و کیتوزان در غلظتهای ۲۵/۰ و ۵/۰ گرم بر لیتر) بود. تیمارها روی دو رقم توتفرنگی کاماروسا و سابرینا به طور مستقل اعمال شدند. محلولپاشی القاگرها در سه نوبت (دو هفته قبل از تنش، همزمان با تنش، و دو هفته پس از آن) انجام گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد که افزایش شوری از ۰ به ۶۰ میلیمولار باعث کاهش معنیدار وزن میوه (۸/۲۶٪)، طول میوه (۳/٪۱۸)، مواد جامد محلول (۵/٪۲۲) و ویتامین ث (۷/٪۳۰) گردید. در مقابل، تیمارهای القاگر اثرات مثبتی بر بسیاری از صفات داشتند. تیمار کیتوزان ۲۵/0 گرم بر لیتر موجب افزایش فنول کل از ۳/۱۶۱ به ۹/۲۱۷ میلیگرم اسید گالیک معادل در هر ۱۰۰ گرم وزن تازه و آنتوسیانین کل از ۵/۲۸ به ۴/۳۷ میلیگرم سیانیدین-۳-گلوکوزید در هر ۱۰۰ گرم وزن تازه گردید.در رقم کاماروسا، کاربرد SNP در غلظت ۵۰ میکرومولار بهویژه در سطح شوری ۶۰ میلیمولار کلرید سدیم موجب افزایش ویتامین ث از 26/467 به 9/1026 میلیگرم در هر 100 گرم وزن تازه و بهبود نسبی سفتی میوه نسبت به شاهد شد، در حالیکه در رقم سابرینا بیشترین حفظ ویتامین ث در شرایط شوری بالا مربوط به تیمار کیتوزان 5/0 گرم بر لیتر بود. اثر متقابل شوری × القاگر در بیشتر صفات معنیدار بود. در رقم کاماروسا، تیمار کیتوزان ۲۵/0٪ در سطح شوری ۳۰ میلیمولار بالاترین مواد جامد محلول (9/8 درجه بریکس) و اسیدیته قابل تیتر (93/0 ٪) را نشان داد، درحالیکه SNP 100 میکرومولار در شرایط شوری بالا (۶۰ میلیمولار) سبب حفظ بیشتر وزن (2/13 گرم) و سفتی میوه (83/1 نیوتن) شد. در رقم سابرینا، کیتوزان در هر دو غلظت موجب افزایش قابلتوجه ترکیبات فنولی و آنتوسیانین کل شد، اما اثر SNP محدودتر بود. نتیجهگیری: بهطورکلی تنش شوری تأثیر منفی معنیداری بر صفات کمی و کیفی میوه توتفرنگی داشت، اما کاربرد کیتوزان و SNP توانست این اثرات را تا حد زیادی تعدیل کند. کیتوزان عمدتاً با افزایش متابولیتهای ثانویه نظیر ترکیبات فنولی و آنتوسیانینها و SNP با بهبود وضعیت آنتیاکسیدانی و تعادل یونی، کیفیت میوه را در شرایط شوری بهبود بخشیدند. رقم کاماروسا در مقایسه با سابرینا، با حفظ بیشتر وزن و سفتی میوه و سطوح بالاتر ویتامین ث تحت تنش شوری، تحمل بالاتر و پاسخ مؤثرتری به تیمارهای القاگر نشان داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آنتوسیانین؛ القاگر؛ ترکیبات فنولی؛ رقم؛ وزن میوه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 21 |
||