آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 691 |
| تعداد مقالات | 7,143 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,485,637 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,416,565 |
بررسی تأثیر جهت جغرافیایی و تراکم توده بر تنوع عملکردی گونه‌های درختی در جنگل‌های زاگرس | ||
| پژوهش‌های علوم و فناوری چوب و جنگل | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jwfst.2026.24695.2163 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد میرزایی* 1؛ رضا امیدی پور1؛ ناهید جعفریان2؛ نصرت الله غلامی1 | ||
| 1دانشگاه ایلام | ||
| 2دکتری علوم زیستی جنگل، محقق بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: گرادیان‌های محیطی و تغییر شکل زمین با تغییرات تدریجی عوامل غیرزنده، توزیع و تراکم گونه‌ها را تحت تأثیر قرار داده و برای پراکنش فضایی تنوع گونه‌های گیاهی اهمیت دارند. عوامل توپوگرافی (ارتفاع از سطح دریا، شیب و جهت دامنه) به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر استقرار، زادآوری و تنوع جوامع گیاهی اثرگذار بوده و از مهمترین عوامل مؤثر بر تنوع زیستی و خصوصیات اکوسیستم هستند. مطالعه حاضر با هدف مقایسه شاخص‌های تنوع گونه‌ای و کارکردی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در جنگل‌های میان‌تنگ سیروان در استان ایلام، انجام گرفت. مواد و روش‌ها: بدین منظور در جنگل‌های مذکور تعداد 40 قطعه نمونه بصورت تصادفی در دو جهت شمالی و جنوبی و با دو تراکم تاج پوشش متفاوت به ابعاد 30×30 متر مربعی پیاده شد. علاوه بر این، شاخص‌های تنوع زیستی شامل تنوع تاکسونومیک (شاخص‌های شانون-وینر، سیمپسون و یکنواختی و غنای گونه‌ای)، تنوع کارکردی (میانگین وزنی جامعه برای هر ویژگی، پراکندگی و شاخص رائو) محاسبه شد. برای اندازه‌گیری تنوع کارکردی، علاوه بر فراوانی، ویژگیهای کارکردی درختان (نیتروژن و فسفر برگ، شاخص سطح ویژه، محتوای خشک، کربن، چگالی چوب و ارتفاع درخت) اندازه‌گیری شد. برای بررسی تأثیر خصوصیات توپوگرافیک، متغیرهای ارتفاع از سطح دریا، جهت و درصد شیب محاسبه گردید. یافته‌ها: مطالعه نشان داد که شاخص‌های پراکندگی، رائو، میانگین وزنی جامعه فسفر، نیتروژن و کربن برگ، تراکم چگالی و ارتفاع درخت به‌طور معنی‌داری تحت تأثیر جهت دامنه قرار داشتند. یکنواختی در جهت شمالی بیشترین مقدار داشت. میزان شاخص رائو، پراکندگی کارکردی و میانگین وزنی جامعه فسفر برگ در جهت جنوبی و منطقه کم تراکم بیشتر بود. همچنین نتایج نشان داد میانگین وزنی نیتروژن و کربن برگ، چگالی چوب و ارتفاع درخت در جهت‌های شمالی نسبت به جهت جنوبی بیشتر است. نتایج تحلیل PCA بر اساس شاخص‌های کارکردی نشان داد سایت‌های جنوبی (با هر دو تراکم) با سطح ویژه برگ و فسفر برگ بالاتر و سایت‌های شمالی (با هر دو تراکم) با چگالی چوب، کربن و نیتروژن برگ بالاتر مشخص شدند. این الگو نشان‌دهنده‌ی نقش کلیدی جهت دامنه در تفکیک جوامع از نظر صفات کارکردی است. نتیجه گیری: تفاوت‌های معنادار در الگوهای تنوع گونه‌ای و عملکردی بین دامنه‌های شمالی و جنوبی، نشان‌دهنده نقش کلیدی جهت دامنه و تراکم توده در شکل‌دهی به ساختار جوامع جنگلی زاگرس است. غنای بالاتر در دامنه‌های جنوبی احتمالاً ناشی از دریافت بیشتر تابش و یکنواختی بیشتر در دامنه‌های شمالی ناشی از شرایط خنک‌تر و رطوبت بالاتر می‌باشد. بر این اساس، جهت دامنه می‌تواند به‌عنوان معیاری کارآمد در برنامه‌ریزی مدیریت پایدار و عملیات احیای جنگل‌های زاگرس مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ویژگی کارکردی؛ جهت شیب؛ جنگل‌های ایلام | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب