آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 691 |
| تعداد مقالات | 7,143 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,485,637 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,416,565 |
اثر سطوح مختلف آلودگی خاک به نفت خام و تلقیح باکتریPseudomonas putida بر زنده‌مانی و صفات ریخت‌شناختی نهال‌های بنه (Pistacia atlantica Desf.) | ||
| پژوهش‌های علوم و فناوری چوب و جنگل | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jwfst.2026.24672.2162 | ||
| نویسندگان | ||
| نگار اسماعیل وند1؛ زهرا میرآزادی* 2؛ ضیا ء الدین باده یان3؛ ناصر نوروزی هارونی4؛ شیرین تقی پور5 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم‌زیستی جنگل،دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد،ایران | ||
| 2گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران | ||
| 3دانشیار، گروه مرتع و آبخیزداری(مهندسی طبیعت)، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه دانشگاه فسا، فسا، ایران | ||
| 4دکترای علوم و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران | ||
| 5دکترای فیزیولوؤی تولید وپس از برداشت گیاهان باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف آلودگی خاک به هیدروکربن‌های نفتی یکی از جدی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی در سطح جهان است که سلامت انسان و کارکرد بوم‌سازگان‌ها را تهدید می‌کند. زیست‌پالایی)رویکردی که هم شامل گیاه‌پالایی (استفاده مستقیم از گیاهان) و هم بهره‌گیری از میکروارگانیسم‌هاست( به‌عنوان روشی پایدار، کم‌هزینه و سازگار با محیط زیست برای بازسازی خاک‌های آلوده شناخته می‌شود. گونه بومی بنه (Pistacia atlantica Desf.) به دلیل سیستم ریشه‌ای عمیق و مقاومت بالا در برابر تنش‌های محیطی، گزینه‌ای مناسب برای برنامه‌های زیست‌پالایی در مناطق نفت‌خیز غرب و جنوب‌غرب ایران است. در این پژوهش، باکتری محرک رشد Pseudomonas putida strain RO7 به دلیل دامنه وسیع مکانیسم‌های محرک رشد (تولید اکسین، کاهش اتیلن درون‌زا از طریق فعالیت ACC-دآمیناز، و تولید سیدروفور) انتخاب شد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر آلودگی نفت خام و تلقیح این باکتری بر صفات ریختی و زنده‌مانی نهال بنه در شرایط گلخانه‌ای انجام شد. مواد و روش‌‌ها آزمایش به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد و شامل چهار سطح آلودگی نفت خام (۰، ۱۰، ۲۵ و ۵۰ درصد وزنی بر مبنای وزن خشک خاک) و باکتری در دو سطح (تلقیح‌شده و بدون تلقیح) بود. نهال‌های یک‌ساله بنه در گلدان‌های حاوی خاک تیمارشده کشت و به مدت یک سال (از خرداد 1403 تا پایان خرداد1404) با آبیاری بر اساس ظرفیت زراعی نگهداری شدند. در پایان دوره، صفات زنده‌مانی، ارتفاع، قطر یقه، طول و حجم ریشه، تعداد برگ، و وزن تر و خشک اندام‌های مختلف اندازه‌گیری و داده‌ها با تجزیه واریانس دوطرفه و مقایسه میانگین با آزمون Tukey HSD در سطح احتمال یک و پنج درصد تحلیل شدند. یافته‌ها بر اساس نتایج، افزایش آلودگی نفت خام، زنده‌مانی و بیشتر صفات ریختی نهال‌ها را به‌طور معنی‌داری کاهش داد. در سطح ۵۰ درصد آلودگی، تمامی نهال‌های بدون تلقیح باکتری از بین رفتند (۰ درصد زنده‌مانی)، در حالی‌که تلقیح باکتری در همین سطح، زنده‌مانی نهال‌ها را تا ۶۰ درصد حفظ کرد. بیشترین ارتفاع (۸/۳۲ سانتی‌متر) و قطر یقه (۸۹۴/۰ میلی‌متر) در تیمار کنترل با حضور باکتری ثبت شد. حجم ریشه تحت تأثیر معنی‌دار هر سه عامل (آلودگی، باکتری، اثر متقابل) قرار گرفت؛ حضور باکتری در بالاترین سطح آلودگی توانست حجم ریشه را در حدود ۶۱ درصد نسبت به تیمار کنترل بدون باکتری حفظ کند. تلقیح باکتری در تیمار کنترل و سطح آلودگی ۲۵ درصد به‌ترتیب موجب افزایش ۵/۴۴ و ۴۶ درصدی وزن تر ریشه شد. در مقابل، اثر باکتری بر وزن تر و خشک ساقه و برگ معنی‌دار نبود، که نشان‌دهنده تمرکز بیشتر اثر محافظتی باکتری بر اندام‌های زیرزمینی نسبت به اندام‌های هوایی است. نتیجه‌گیری کلی نتایج نشان می‌دهد Pseudomonas putida پتانسیل مناسبی برای افزایش زنده‌مانی و بهبود صفات ریختی نهال‌های بنه، به‌ویژه در بالاترین سطح آلودگی نفتی دارد. با توجه به اینکه یافته‌های حاضر در مقیاس گلخانه‌ای به‌دست آمده‌اند، انجام مطالعات مزرعه‌ای تکمیلی برای تأیید پایداری این نتایج ضروری است. از منظر کاربردی، پیشنهاد می‌شود در برنامه‌های جنگل‌کاری مناطق آلوده به نفت، نهال‌های بنه پیش از انتقال به عرصه با Pseudomonas putida تلقیح شوند تا نرخ استقرار اولیه آن‌ها در خاک‌های با آلودگی کم تا متوسط افزایش یابد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هیدروکربن‌های نفتی؛ زیست‌پالایی؛ گونه جنگلی؛ باکتری محرک رشد گیاه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب