آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 690 |
| تعداد مقالات | 7,131 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,375,874 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,305,193 |
بهینه‌سازی چندپاسخه تولید Ganoderma lucidum (Curtis) P. Karst. بر روی چوب پالونیا و بررسی تغییرات ویژگی‌های بستر با استفاده از روش سطح پاسخ | ||
| پژوهش‌های تولید گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jopp.2026.25218.3378 | ||
| نویسندگان | ||
| بهناز یوسف شاهی1؛ محسن علمائی* 2؛ الهام ملک زاده3؛ هدی شهیری طبرستانی4؛ داریوش رمضان5 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. | ||
| 3استادیار گروه علوم خاک، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. | ||
| 4دانشیار گروه صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران. | ||
| 5دانشیار علوم باغبانی، گروه علوم باغبانی و فضای سبز دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل، زابل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: استفاده از مواد لیگنوسلولزی در دسترس به‌عنوان بستر پایه برای تولید قارچ‌های دارویی می‌تواند به کاهش وابستگی به بسترهای متداول و بهره‌گیری بهتر از منابع چوبی کمک کند. تراشه چوب پالونیا به دلیل ماهیت لیگنوسلولزی و دسترسی مناسب، ظرفیت استفاده در تولید قارچ Ganoderma lucidum را دارد، اما عملکرد قارچ به ویژگی فیزیکی بستر و میزان مواد مکمل وابسته است. بنابراین، هدف این پژوهش، بهینه‌سازی شرایط کشتG. lucidum بر پایه تراشه چوب پالونیا با بررسی هم‌زمان اندازه ذرات تراشه، درصد سبوس گندم، پودر آب‌پنیر و نانوذرات اکسید روی و ارزیابی اثر آن‌ها بر ویژگی‌های رشدی، عملکردی و تغذیه‌ای اندام‌های بارده و تغییرات شیمیایی بستر بود. مواد و روش‌ها: آزمایش با طرح مرکب مرکزی وجه‌مرکزی (FCCCD) و روش سطح پاسخ در ۳۰ تیمار شامل شش نقطه مرکزی انجام شد. عوامل آزمایش شامل اندازه ذرات تراشه چوب پالونیا در سطوح ۲، ۴ و ۶ سانتی‌متر، سبوس گندم در سطوح ۵، ۱۰ و ۱۵ درصد، پودر آب‌پنیر در سطوح صفر، ۲ و ۴ درصد و نانوذرات اکسید روی در سطوح صفر، 5/2 و ۵ میلی‌گرم در کیلوگرم بود. وزن تر و خشک اندام‌های بارده، زمان کامل شدن پنجه‌دوانی، زمان شروع پین‌دهی، زمان پیش‌رسی اندازه‌گیری شد. مقدار نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، روی و پلی‌ساکارید کل اندام‌های بارده و تغییرات نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، روی، کربن آلی، نسبت کربن به نیتروژن، pH و هدایت الکتریکی بستر پیش از کشت و پس از برداشت تعیین شد. داده‌ها با تجزیه واریانس و مدل‌های درجه دوم روش سطح پاسخ تحلیل و شرایط بهینه با تابع مطلوبیت چندپاسخه تعیین شد. یافته‌ها: وزن تر و خشک اندام‌های بارده به‌ترتیب از10/45 تا 15/90 و از 90/6 تا 40/14 گرم متغیر بود. زمان کامل شدن پنجه‌دوانی، شروع پین‌دهی و پیش‌رسی به‌ترتیب در دامنه ۱۶ تا ۲۵، ۲۷ تا ۴۱ و ۴۸ تا ۶۵ روز قرار داشت. غلظت نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و روی اندام‌های بارده به‌ترتیب در دامنه 63/1 تا 43/4 درصد، 54/229 تا 24/420، ۲۹۴ تا ۵۲۸، 05/271 تا 20/542، ۵۲ تا ۱۷۴ و 20/1 تا 70/6 میلی‌گرم در ۱۰۰ گرم ماده خشک بود و پلی‌ساکارید کل بین 8/10 تا 7/15 میلی‌گرم در گرم ماده خشک تغییر کرد. پس از برداشت، مقدار نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و روی بستر به‌ترتیب 64/29، 89/140، 65/86، 05/42، 65/279و 63/172 درصد افزایش یافت، درحالی‌که کربن آلی و نسبت کربن به نیتروژن به‌ترتیب 10/9 و 39/30 درصد کاهش یافتند. شرایط بهینه پیش‌بینی‌شده در محدوده عوامل و سطوح بررسی‌شده، شامل اندازه ذرات 72/4 سانتی‌متر، ۱۵ درصد سبوس گندم، ۴ درصد پودر آب‌پنیر و ۵ میلی‌گرم در کیلوگرم نانوذرات اکسید روی، با مطلوبیت کلی 9903/0 به دست آمد. نتیجه‌گیری: تراشه چوب پالونیا قابلیت استفاده به‌عنوان جزء اصلی بستر کشت G. lucidum را دارد و ترکیب مناسب آن با مکمل‌های تغذیه‌ای می‌تواند عملکرد، سرعت رشد و برخی ویژگی‌های تغذیه‌ای اندام‌های بارده را به‌صورت هم‌زمان بهبود دهد. شرایط بهینه پیش‌بینی‌شده در محدوده عوامل و سطوح بررسی‌شده در این پژوهش، می‌تواند مبنایی برای مطالعات تکمیلی با هدف توسعه بسترهای کشتG. lucidum و بهره‌گیری مؤثرتر از تراشه چوب پالونیا به‌عنوان یک ماده لیگنوسلولزی باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| Ganoderma lucidum؛ تراشه چوب پالونیا؛ روش سطح پاسخ؛ پودر آب‌پنیر؛ نانوذرات اکسید روی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب