آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 688 |
| تعداد مقالات | 7,127 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,301,520 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,261,534 |
اثرات همزیستی قارچ‌های مایکوریزا بر برخی شاخص های گیاهی و فاکتورهای فیتوشیمیایی Lavandula angustifolia L. | ||
| مجله پژوهش‌های حفاظت آب و خاک | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jwsc.2026.22808.3758 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید رضا نظری1؛ محمد رحیم فروزه* 2؛ حمید نیک نهاد1؛ صادق آتشی1 | ||
| 1Gorgan University of Agricultural sciences and Natural resources, Gorgan, Iran | ||
| 2دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: مایکوریزا، قارچ‌هایی خاکزی هستند که از طریق همزیستی با ریشه گیاهان و تولید یک سیستم بیولوژیکی، دسترسی گیاهان به عناصر غذایی را تسهیل نموده و با افزایش میزان بهره‌وری، موجب بهبود استقرار و مقاومت به تنش‌های محیطی می‌شوند. در مقایسه با ریشه گیاهان، ریسه‌های قارچ های مایکوریزا در مساحت وسیع‌تری از خاک گسترش می‌یابند و فراهمی مواد مغذی برای گیاهان را امکانپذیر می‌کنند. قارچ‌ها رشد گیاه را از طریق جذب مواد معدنی از خاک و مقاوم‌تر کردن گیاهان در برابر تنش‌های محیطی تقویت می‌کنند و مانند یک کود بیولوژیک عمل نموده، فعالیت موجودات زنده خاک را افزایش داده. ساختمان خاک را بهبود می‌بخشند و این امر باعث رشد بهتر گیاه می‌شود. در این مقاله اثرات همزیستی پنج قارچ مایکوریزا با گیاه دارویی اسطوخودوس (Lavandula angustifolia L.) بر برخی شاخص های گیاهی و فاکتورهای فیتوشیمیایی آن گیاه مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: تحقیق حاضر بصورت طرح کاملاٌ تصادفی با 6 تیمار دارای 5 تکرار و در مجموع 30 گلدان اجرا شد. تیمارهای این آزمایش شامل تلقیح گونه‌های مختلف قارچ مایکوریزا از جنس Glomus (G. intraradices, G. geosporum, G. mosseae, G. fasciculatum, G. versiform) و شاهد بودند. در انتهای فصل رشد، برخی شاخص‌های گیاهی (طول بوته، تعداد شاخه جانبی، تعداد برگ در یک شاخه، طول و عرض برگ، قطر ساقه، وزن خشک اندام‌های هوایی، و وزن خشک ریشه) و فاکتورهای فیتوشیمیایی (محتوای ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی کل، ظرفیت آنتی اکسیدانی، میزان پرولین و همچنین رنگیزه‌های فتوسنتزی شامل کلروفیل a، b، کلروفیل کل و کارتنوئید) اسطوخودوس اندازه‌گیری شدند. داده‌ها با نرم افزار SPSS (Version 21) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نرمال بودن آنها با آزمون کولموگروف- اسمیرونوف بررسی شد و پس از تجزیه واریانس، مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون دانکن صورت پذیرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که اغلب قارچ‌های مایکوریزا تاثیر معنی داری(01/0 < p) بر اغلب شاخص های گیاهی و فاکتورهای فیتوشیمیایی اسطوخودوس داشتند. بطوریکه در پایه‌های گیاهی تلقیح شده با قارچ‌های G. mosseae، G. geosporum وG. intraradices در اکثر شاخص‌های گیاهی افزایش معنی داری (01/0 < p) مشاهده شد و تلقیح آنها با قارچ مایکوریزا اختلاف معنی‌داری (01/0 < p) در صفات تعداد شاخه جانبی، قطر ساقه، تعداد برگ در یک شاخه و همچنین وزن خشک ریشه و اندام‌های هوایی ایجاد نمود. تلقیح این قارچ‌ها اثر مثبتی بر بهبود محتوای ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی و ظرفیت آنتی اکسیدانی گیاه داشت. نتایج مقایسه میانگین‌ها نشان دادن حداکثر میزان کارتنوئید در تیمار استفاده از گونه G. mosseae (85/1 میلی گرم) و حداقل میزان کارتنوئید در تیمار استفاده از گونه شاهد (81/0 میلی گرم) دیده شد. نتیجه گیری: نتایج نشانگر آن است که ریشه گیاه اسطوخدوس با اغلب گونه‌های قارچ مایکوریزای بکار رفته در این تحقیق رابطه همزیستی برقرار نموده است. بطوریکه اغلب شاخص‌های گیاهی و فاکتورهای فیتوشیمیایی بررسی شده در این تحقیق نسبت به تیمار شاهد افزایش معنی‌داری نشان داد. با توجه به نتایج بدست آمده گونه‌های G. mosseae، G. intraradices و G. geosporum می‌تواند بهترین شرایط را برای رشد و تولید مطلوب گیاه چندمنظوره اسطوخدوس فراهم نموده و به عنوان کود زیستی جایگزین مناسبی برای کودهای شیمیایی گردد. لذا بر اساس نتایج پژوهش حاضر و با توجه به سازگاری مایکوریزا با محیط زیست و انواع تنش‌های محیطی، استفاده از قارچ های مذکور به منظور افزایش عملکرد گیاه اسطوخدوس قابل توصیه است. سابقه و هدف: مایکوریزا، قارچ‌هایی خاکزی هستند که از طریق همزیستی با ریشه گیاهان و تولید یک سیستم بیولوژیکی، دسترسی گیاهان به عناصر غذایی را تسهیل نموده و با افزایش میزان بهره‌وری، موجب بهبود استقرار و مقاومت به تنش‌های محیطی می‌شوند. در مقایسه با ریشه گیاهان، ریسه‌های قارچ های مایکوریزا در مساحت وسیع‌تری از خاک گسترش می‌یابند و فراهمی مواد مغذی برای گیاهان را امکانپذیر می‌کنند. قارچ‌ها رشد گیاه را از طریق جذب مواد معدنی از خاک و مقاوم‌تر کردن گیاهان در برابر تنش‌های محیطی تقویت می‌کنند و مانند یک کود بیولوژیک عمل نموده، فعالیت موجودات زنده خاک را افزایش داده. ساختمان خاک را بهبود می‌بخشند و این امر باعث رشد بهتر گیاه می‌شود. در این مقاله اثرات همزیستی پنج قارچ مایکوریزا با گیاه دارویی اسطوخودوس (Lavandula angustifolia L.) بر برخی شاخص های گیاهی و فاکتورهای فیتوشیمیایی آن گیاه مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: تحقیق حاضر بصورت طرح کاملاٌ تصادفی با 6 تیمار دارای 5 تکرار و در مجموع 30 گلدان اجرا شد. تیمارهای این آزمایش شامل تلقیح گونه‌های مختلف قارچ مایکوریزا از جنس Glomus (G. intraradices, G. geosporum, G. mosseae, G. fasciculatum, G. versiform) و شاهد بودند. در انتهای فصل رشد، برخی شاخص‌های گیاهی (طول بوته، تعداد شاخه جانبی، تعداد برگ در یک شاخه، طول و عرض برگ، قطر ساقه، وزن خشک اندام‌های هوایی، و وزن خشک ریشه) و فاکتورهای فیتوشیمیایی (محتوای ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی کل، ظرفیت آنتی اکسیدانی، میزان پرولین و همچنین رنگیزه‌های فتوسنتزی شامل کلروفیل a، b، کلروفیل کل و کارتنوئید) اسطوخودوس اندازه‌گیری شدند. داده‌ها با نرم افزار SPSS (Version 21) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نرمال بودن آنها با آزمون کولموگروف- اسمیرونوف بررسی شد و پس از تجزیه واریانس، مقایسه میانگین‌ها با استفاده از آزمون دانکن صورت پذیرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که اغلب قارچ‌های مایکوریزا تاثیر معنی داری(01/0 < p) بر اغلب شاخص های گیاهی و فاکتورهای فیتوشیمیایی اسطوخودوس داشتند. بطوریکه در پایه‌های گیاهی تلقیح شده با قارچ‌های G. mosseae، G. geosporum وG. intraradices در اکثر شاخص‌های گیاهی افزایش معنی داری (01/0 < p) مشاهده شد و تلقیح آنها با قارچ مایکوریزا اختلاف معنی‌داری (01/0 < p) در صفات تعداد شاخه جانبی، قطر ساقه، تعداد برگ در یک شاخه و همچنین وزن خشک ریشه و اندام‌های هوایی ایجاد نمود. تلقیح این قارچ‌ها اثر مثبتی بر بهبود محتوای ترکیبات فنولی، فلاونوئیدی و ظرفیت آنتی اکسیدانی گیاه داشت. نتایج مقایسه میانگین‌ها نشان دادن حداکثر میزان کارتنوئید در تیمار استفاده از گونه G. mosseae (85/1 میلی گرم) و حداقل میزان کارتنوئید در تیمار استفاده از گونه شاهد (81/0 میلی گرم) دیده شد. نتیجه گیری: نتایج نشانگر آن است که ریشه گیاه اسطوخدوس با اغلب گونه‌های قارچ مایکوریزای بکار رفته در این تحقیق رابطه همزیستی برقرار نموده است. بطوریکه اغلب شاخص‌های گیاهی و فاکتورهای فیتوشیمیایی بررسی شده در این تحقیق نسبت به تیمار شاهد افزایش معنی‌داری نشان داد. با توجه به نتایج بدست آمده گونه‌های G. mosseae، G. intraradices و G. geosporum می‌تواند بهترین شرایط را برای رشد و تولید مطلوب گیاه چندمنظوره اسطوخدوس فراهم نموده و به عنوان کود زیستی جایگزین مناسبی برای کودهای شیمیایی گردد. لذا بر اساس نتایج پژوهش حاضر و با توجه به سازگاری مایکوریزا با محیط زیست و انواع تنش‌های محیطی، استفاده از قارچ های مذکور به منظور افزایش عملکرد گیاه اسطوخدوس قابل توصیه است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عناصر غذایی خاک؛ افزایش عملکرد؛ کود زیستی؛ اسطوخودوس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب