آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 688 |
| تعداد مقالات | 7,117 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,284,031 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,250,177 |
بهبود عملکرد گندم نان (Triticum aestivum L.) در منطقه گرگان از طریق تعیین تراکم کاشت مناسب | ||
| پژوهش‌های تولید گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jopp.2026.24139.3297 | ||
| نویسندگان | ||
| حبیب اله سوقی* 1؛ سعید باقری کیا2؛ فرامرز سیدی3 | ||
| 1دانشیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، | ||
| 2استادیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، | ||
| 3مربی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: با توجه به خصوصیات ژنتیکی، گیاه‌شناسی و فیزیولوژیکی، شرایط آب و هوایی، خاک و محیط رشد، هر رقم گندم می‌تواند در شرایط خاصی از تراکم گیاهی، بالاترین عملکرد دانه را تولید کند. بالاترین عملکرد دانه زمانی حاصل می‌شود که رقابت بین گیاهان در حداقل میزان خود باشد و گیاه بتواند از عوامل محیطی حداکثر استفاده را ببرد. بنابراین، به نظر می‌رسد تعیین مناسب‌ترین تراکم برای هر لاین امیدبخش و رقم، به منظور دستیابی به بالاترین پتانسیل عملکرد دانه، قبل از تکثیر و کاشت توسط کشاورزان ضروری است. هدف از این پژوهش تعیین مناسب‌ترین تراکم کشت برا دستیابی به حداکثر پتانسیل عملکرد ارقام جدید گندم نان در گرگان بود. مواد و روش‌ها: این پژوهش در دو سال زراعی 1399-1401 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان اجرا گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل با دو عامل تراکم بذر و رقم در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار اجرا شد. تراکم گیاهی در شش سطح شامل 200، 250، 300، 350، 400 و 450 بذر در مترمربع و ژنوتیپ در شش سطح شامل لاین N-93-9 و ارقام آراز، آرمان، تکتاز، کلاته و تیرگان دو عامل این آزمایش بودند. مساحت کاشت و برداشت هر پلات به ترتیب 4/14 و 12 مترمربع بود. در طول فصل رشد، توصیه‌های فنی کشاورزی به طور یکسان برای همه تیمارها اعمال شد. صفات زراعی شامل تعداد سنبله در مترمربع، ارتفاع بوته، طول پدانکل، تعداد دانه در سنبله، وزن دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد زیست توده و عملکرد دانه اندازه‌گیری شدند. پس از اطمینان از یکنواختی واریانس‌های خطا در آزمایش‌ها، تجزیه واریانس مرکب برای دو سال انجام و میانگین تیمارها بر اساس آزمون دانکن در سطح آماری پنج درصد مقایسه شدند. یافته‌ها: نتایج تجزیه واریانس مرکب آزمایش نشان داد که اثر ساده سال برای تمام صفات مورد بررسی شامل، ارتفاع بوته، عملکرد دانه، وزن دانه در سنبله، عملکرد زیست توده، تعداد سنبله در مترمربع، ، طول پدانکل، وزن هزار دانه و تعداد دانه در سنبله، در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین‌ها حاکی از آن بود که بالاترین مقادیر برای عملکرد دانه، وزن هزار دانه و وزن دانه در سنبله، به ترتیب با 5930 کیلوگرم در هکتار، 40.06 گرم و 288/1 گرم، در تراکم 350 بذر در مترمربع مشاهده شد. اثر متقابل سال×تراکم در همه صفات جز تعداد سنبله در مترمربع و عملکرد دانه معنی‌دار بود. بر همین اساس با توجه به مقایسه میانگین اثر متقابل سال×تراکم بالاترین عملکرد دانه (6545 کیلوگرم در هکتار) در سال دوم آزمایش در تراکم 350 بذر در مترمربع حاصل شد در حالی که کمترین عملکرد دانه (4566 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تراکم 200 بذر در مترمربع و سال اول آزمایش بود. مقایسه میانگین اثر ساده رقم نشان داد که بیشترین عملکرد دانه به ترتیب به ارقام تکتاز (6106 کیلوگرم در هکتار) و کلاته (5894 کیلوگرم در هکتار) تعلق داشت که از لحاظ آماری، عملکرد بالاتری نسبت به ارقام آراز، آرمان و لاین N-93-9 نشان دادند. نتیجه گیری: مقایسه میانگین اثر ساده تراکم نشان داد که حداکثر مقادیر برای صفات عملکرد دانه، عملکرد زیست توده و تعداد سنبله در مترمربع در تراکم 350 بذر در مترمربع به دست آمد. اگرچه اثر متقابل سال×تراکم در عملکرد دانه معنی‌دار بود، اما بالاترین عملکرد دانه با در نظر گرفتن شش ژنوتیپ، در تراکم 350 بذر در مترمربع به دست آمد (5314 کیلوگرم در هکتار در سال اول و 6545 کیلوگرم در هکتار در سال دوم). همچنین اثرمتقابل رقم و تراکم نشان داد که بالاترین عملکرد دانه به ترتیب با 6592 و 6376 کیلوگرم در هکتار مربوط به رقم تکتاز با تراکم‌های 300 و 350 بذر در متربع بود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تراکم بذر؛ عملکرد دانه؛ گندم نان | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب