آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 688 |
| تعداد مقالات | 7,115 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,260,041 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,234,450 |
اثر کاربری‌های مختلف اراضی با سوابق جنگلی و مرتعی بر شاخص‌های زیستی خاک شرق مازندران | ||
| مجله مدیریت خاک و تولید پایدار | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejsms.2026.23503.2188 | ||
| نویسندگان | ||
| یحیی کوچ* 1؛ ناهید جعفریان2؛ کتایون حق وردی3 | ||
| 1گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2محقق بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام | ||
| 3گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: شاخص‌های زیستی، از جمله فعالیت آنزیمی، تنوع میکروبی و کربن آلی، نقش کلیدی در سلامت و عملکرد اکوسیستم‌های خاکی ایفا می‌کنند. تغییرات کاربری اراضی می‌توانند تأثیرات قابل‌توجهی بر شاخص‌های زیستی و کیفیت خاک داشته باشند. بنابراین مطالعه حاضر با هدف اثر کاربری‌های مختلف اراضی با سوابق جنگلی و مرتعی بر شاخص‌های زیستی خاک شرق مازندران انجام گرفته است. مواد و روش‌ها: ویژگی‌های مختلف لاشبرگ (نیتروژن، کربن و نسبت کربن به نیتروژن)، ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک تحت کاربری‌های مختلف (جنگل با غالبیت بلند مازو، باغ با سابقه جنگل، باغ با سابقه مرتع، زراعت با سابقه جنگل و زراعت با سابقه مرتع) مطالعه شد. بدین منظور در هر کاربری سه قطعه منتخب یک هکتاری با فواصل حداقل 600 متر انتخاب و در هر قطعه منتخب، پنج نمونه و در مجموع از هر یک از کاربری ها، 15 نمونه لاشبرگ و 15 نمونه خاک برداشت و مورد آزمایش قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج حاکی از اثرات معنی‌دار کاربری‌های مختلف بر اکثر ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک و ویژگی‌های لاشبرگ بود، به‌طوریکه بیشترین میزان کربن و نیتروژن لاشبرگ به کاربری جنگل با غالبیت بلندمازو و کاربری باغی با سابقه جنگل تعلق داشت. بیشترین مقادیر ویژگی‌های تخلخل، پایداری خاکدانه، رس، محتوای رطوبت، واکنش خاک، هدایت الکتریکی، کربن و ماده آلی، ذخیره کربن و نیتروژن، نیتروژن، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، معدنی شدن نیتروژن، آمونیوم، نیترات، کربن و نیتروژن ذره‌ای و آلی محلول، فعالیت‌های آنزیم (اوره‌آز، اینورتاز، آریل سولفاتاز و فسفاتازاسیدی)، جمعیت میکروارگانیسم‌های خاک (قارچ، باکتری، کنه، نماتد، پادمان، کرم خاکی و پروتوزوئر)، زیست توده ریز ریشه، تنفس پایه، کربن و نیتروژن زیتوده میکروبی، سهم میکروبی، نسبت اوره‌آز به کربن آلی، نسبت اسید فسفاتاز به کربن آلی و نسبت نیتروژن زیست توده میکروبی به نیتروژن کل در کاربری جنگل مشاهده شد. نتایج تجزیه و تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) الگوی تفکیک واضحی بین کاربری‌ها مختلف را نشان داد. به طوریکه رویشگاه‌هایی با حاصلخیزی خاک، تجمع عناصر غذایی و فعالیت زیستی بالا متعلق به کاربری جنگل بود. این درحالیست که اراضی زراعی با سابقه جنگلی و مرتعی با جرم مخصوص ظاهری و دمای خاک در ارتباط بودند و از کیفیت و عناصر غذایی کمتری برخوردار بودند. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش حاکی از آنست که تغییر کاربری از جنگل به مرتع و زراعت سبب کاهش معنادار کیفیت و سلامت خاک می‌شود، به‌طوریکه شاخص‌های زیستی خاک مانند تنوع میکروبی، فعالیت آنزیمی و ذخیره کربن آلی تحت تأثیر منفی قرار می‌گیرند. این یافته‌ها به اهمیت حفظ پوشش جنگلی به‌عنوان یک اکوسیستم پایدار تأکید می‌کند. از اینرو، برنامه‌های حفاظتی از این عرصه‌های طبیعی بایستی بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تغییر کاربری؛ حاصلخیزی خاک؛ فعالیت آنزیم؛ میکروارگانیسم خاک؛ لاشبرگ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب