آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 688 |
| تعداد مقالات | 7,115 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,260,042 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,234,451 |
پیامد خاکستر زغال سنگ بر تنفس خاک و شناسه‌های رشد گیاه نخود سپید مایه-زنی شده با مزوریزوبیوم و قارچ‌های میکوریز | ||
| مجله مدیریت خاک و تولید پایدار | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejsms.2026.23253.2175 | ||
| نویسندگان | ||
| علی اکبر صفری سنجانی* ؛ لیلا کرمی | ||
| گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: در سال‌های گذشته به کاربرد پسماندهای صنعتی مانند خاکستر زغال‌سنگ در کشاورزی برای بهسازی خاک و افزایش رشد گیاه نگاه ویژه‌ای شده است. به هر گونه، هنوز در باره اندازه شایسته کاربرد این مواد و نشان آن‌ها بر ویژگی‌های خاک، رشد گیاه و همزیستی ریزجانداران با گیاه شناخت روشنی در دست نیست و این نیاز به بررسی بیشتری دارد. در این پژوهش، پیامد اندازه‌های گوناگونی از خاکستر زغال‌سنگ بیتومینه همراه با همزیستی سه‌گانه ریزجانداران بر شناسه‌های رشد و کارکرد گیاه نخود آزمایش و بررسی شد. مواد و روش: این پژوهش آزمایشی گلدانی بر یک خاک سترون شده بود که به گونه فاکتوریل با طرح کاملا تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایش شده کاربرد خاکستر زغال‌سنگ در 4 اندازه (0، 5/2 ، 5 و 10 درسد) ، مایه‌زنی قارچ میکوریزا در سه تیمار (بدون مایه‌زنی، مایه‌زنی با قارچ Funneliformis mosseae و مایه‌زنی با قارچ Rhizophagus irregularis) و مایه‌زنی Mesorhizobium ciceri در دو تیمار (بدون مایه‌زنی و مایه‌زنی با باکتری) بود. گیاهان نخود کشت شده در گلخانه، با آبیاری روزانه تا آغاز گام گلدهی رشد داده شدند و سپس شناسه‌های تنفس پایه و برانگیخته خاک، کلروفیل برگ و شناسه‌های رشدی گیاه مانند بلندی گیاه، وزن خشک اندام هوایی و ریشه اندازه‌گیری شدند. یافته ها: تیمار خاک با 2.5 درسد خاکستر زغال‌سنگ مایه بهبود چشم‌گیر شناسه‌های بلندی گیاه، و وزن خشک اندام هوایی و ریشه گیاه در برابر گواه آزمایش شد. با افزایش اندازه خاکستر به 5 و 10 درسد، شناسه‌های رشد کاهش یافت که نشان‌دهنده پیامد زیانبار اندازه بالای خاکستر بر ویژگی‌های خاک و گیاه است. بیشترین اندازه کلروفیل برگ در تیمار 5 درسد خاکستر دیده شد، که این شاید به عناصر خوراکی گیاه در خاکستر وابسته باشد. مایه‌زنی قارچ‌های میکوریزا و باکتری به گونه جداگانه و همزمان مایه افزایش چشم‌گیر شناسه‌های رشد و اندوخته کلروفیل کل برگ، و کلروفیل a و b در برگ شد. بالاترین اندازه کلروفیل در تیمار مایه‌زنی با قارچ Funneliformis mosseae دیده شد، که نشان‌دهنده کارایی بیشتر این قارچ در برابر Rhizophagus irregularis است. در تیمار 10 درسد خاکستر، نشان‌های سودمند کودهای زیستی بر گیاه دیده نشد، که این شاید وابسته به آلودگی شیمیایی یا فیزیکی خاک باشد. نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان داد که بهره گیری از خاکستر زغال‌سنگ بیتومینه در اندازه کم (5/2 درسد) می‌تواند بهبود چشم‌گیری در شناسه‌های رشد گیاه نخود در پی داشته باشد. ولی اندازه‌های بالاتر (5 و 10 درسد) نشان زیانبار بر رشد گیاه و همزیستی ریزجانداران با آن داشت. همچنین مایه‌زنی با قارچ‌های میکوریزا و باکتری به‌گونه چشم‌گیری رشد و اندوخته کلروفیل برگ گیاه را افزایش دادند، که در اندازه بالای خاکستر بکاررفته این پیامدهای سودمند کاهش یافت. از آنجایی که این پژوهش گلخانه‌ای و به گونه سترون انجام شده است، یافته‌های آن باید در کشتزارها بویژه در کاربرد پیوسته خاکستر زغال در خاک کشاورزی نیز آزمون شود تا بر پایه آن پیشنادهایی به کشاورزان داده شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| زغال‌سنگ بیتومینه؛ نخود ایرانی؛ Funneliformis mosseae؛ Mesorhizobium ciceri؛ Rhizophagus irregularis | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب