آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 684 |
| تعداد مقالات | 7,095 |
| تعداد مشاهده مقاله | 11,081,134 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 10,110,649 |
بررسی ژنوتیپ های مختلف ریز سبزی گشنیز تحت شرایط کنترل شده و نور LED | ||
| پژوهشهای تولید گیاهی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jopp.2026.24566.3333 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد صراف1؛ ناصر عالم زاده انصاری* 2؛ ادریس شعبانی1؛ محمد رضا فایضی زاده1؛ مصطفی خدادادی3 | ||
| 1گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 2دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران | ||
| 3موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: ریزسبزیهای گشنیز (Coriandrum sativum L.) به دلیل تراکم بالای ترکیبات زیستفعال و ارزش تغذیهای قابل توجه، بهعنوان غذاهای فراسودمند مورد توجه فزاینده قرار گرفتهاند و کشت آنها در سامانههای کشاورزی در محیط کنترلشده (CEA) امکان تولید یکنواخت و باکیفیت را فراهم میسازد. با توجه به نقش تنوع ژنتیکی در تعیین عملکرد، رشد رویشی و انباشت متابولیتهای ثانویه، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثر ژنوتیپ بر صفات مورفولوژیک، عملکرد، رنگیزههای فتوسنتزی، ترکیبات آنتیاکسیدانی و شاخص پتانسیل آنتیاکسیدانی مرکب (APCI) در ریزسبزیهای گشنیز کشتشده در شرایط هیدروپونیک و محیط کنترلشده انجام شد و شناسایی ژنوتیپهای برتر از نظر عملکرد و کیفیت تغذیهای مدنظر قرار گرفت. علاوه بر این، تلاش شد ژنوتیپهای دارای پتانسیل همزمان عملکرد بالا و کیفیت بیوشیمیایی مطلوب جهت تولید تجاری در سیستمهای متراکم کشت شهری معرفی شوند. مواد و روشها: این آزمایش در دیماه ۱۴۰۳ در اتاقک رشد گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز با استفاده از سامانه هیدروپونیک شناور اجرا شد. چهارده ژنوتیپ گشنیز شامل سیزده ژنوتیپ ایرانی و یک ژنوتیپ مجارستانی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. گیاهان تحت نور LED قرمز و آبی با نسبت ۱:۱، شدت نوری ۱۵±۳۰۰ میکرومول بر مترمربع بر ثانیه و دوره نوری ۱۲ ساعت رشد یافتند. صفات اندازهگیریشده شامل ویژگیهای رشد و عملکرد، رنگیزههای فتوسنتزی (کلروفیل و کاروتنوئید)، ویتامین C، ترکیبات فنولی کل، فلاونوئیدها، فعالیت آنتیاکسیدانی و شاخص پتانسیل ترکیبات آنتی اکسیدانی(APCI) بود. همچنین بهمنظور بررسی روابط بین صفات و طبقهبندی ژنوتیپها از تحلیل همبستگی پیرسون، خوشهبندی سلسلهمراتبی و تجزیه به مؤلفههای اصلی (PCA) استفاده شد تا ساختار تغییرات ژنتیکی بهصورت جامع تبیین گردد. یافتهها: نتایج نشان داد که ژنوتیپ تأثیر معنیداری بر تمامی صفات مورفولوژیک، بیوشیمیایی، آنتیاکسیدانی و عملکرد داشت. ژنوتیپهای مجارستانی و بوشهر 2 بیشترین عملکرد و رشد رویشی برتر را نشان دادند. ژنوتیپ خوزستان 1 از نظر میزان کلروفیل، کاروتنوئید و ویتامین C در بالاترین سطح قرار گرفت، در حالیکه ژنوتیپ هرمزگان بیشترین مقدار فلاونوئید و شاخص APCI را به خود اختصاص داد. بیشترین فعالیت آنتیاکسیدانی نیز در ژنوتیپ آذربایجان غربی مشاهده شد. نتایج تجزیه به مؤلفههای اصلی بیانگر آن بود که سه مؤلفه نخست بیش از ۸۰ درصد تغییرات کل را توجیه کردند و ژنوتیپها را بر اساس صفات مرتبط با عملکرد، ویژگیهای بیوشیمیایی و رنگیزه–آنتیاکسیدانی از یکدیگر تفکیک نمودند. همبستگی مثبت و قوی میان صفات رشد و عملکرد مشاهده شد، در حالیکه متابولیتهای ثانویه همبستگی منفی با صفات مرتبط با عملکرد نشان دادند که بیانگر وجود نوعی موازنه بین تولید زیستتوده و سنتز ترکیبات ثانویه است. این نتایج نشان میدهد انتخاب ژنوتیپ برتر باید با توجه همزمان به اهداف تولیدی و کیفیت تغذیهای صورت گیرد. نتیجهگیری: بهطور کلی، تنوع ژنتیکی قابلتوجهی میان ژنوتیپهای گشنیز برای تولید ریزسبزی در شرایط محیط کنترلشده وجود دارد. ژنوتیپهای شناساییشده برتر (بوشهر، هرمزگان، خوزستان 1 و مجارستان) میتوانند در برنامههای اصلاحی، انتخاب ژنوتیپ و بهینهسازی پروتکلهای تولید در سامانههای هیدروپونیک مورد استفاده قرار گیرند تا ضمن افزایش عملکرد، کیفیت فراسودمند ریزسبزیهای گشنیز نیز ارتقا یابد. همچنین نتایج این پژوهش میتواند مبنایی برای توسعه راهبردهای مدیریتی جهت دستیابی به تعادل مطلوب بین کمیت و کیفیت محصول در سامانههای کشاورزی پیشرفته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ظرفیت آنتیاکسیدانی؛ گشنیز؛ عملکرد؛ کشت کنترل شده؛ میکروگرین گشنیز | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب