آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 678 |
| تعداد مقالات | 7,064 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,608,067 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,704,914 |
بررسی عملکرد ارقام جدید و لاینهای حاصل از برنامه بهنژادی گندم در شرایط ارزوئیه کرمان | ||
| مجله تولید گیاهان زراعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 تیر 1405 اصل مقاله (1.22 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejcp.2026.24108.2712 | ||
| نویسندگان | ||
| اعظم نیک بخت دهکردی* 1؛ محسن حاج امینی2؛ فریدون آهنگری2؛ فاطمه منگلی2؛ مقداد گلستان3؛ محسن زمانی3؛ مسعود پور رحیمی3؛ یوسف پورعبداله2؛ فرشید رودباری4؛ رضا خلیل تاش4؛ ابوذر بحرینی2؛ محمدقادر قادری5؛ علی کاظمی پور6؛ روح اله عبدالشاهی6 | ||
| 1پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، پژوهشگاه افضلی پور، دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| 2بخش مدیریت زراعت، سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان، کرمان، ایران | ||
| 3شرکت سوم شعبان، ارزوئیه، ایران | ||
| 4بخش مدیریت زراعت، سازمان جهاد کشاورزی شهرستان ارزوئیه، ارزوئیه، ایران | ||
| 5گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند | ||
| 6گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: بهبود عملکرد و پایداری محصولات زراعی از مهمترین اهداف برنامههای بهنژادی است. با توجه به افزایش جمعیت و محدودیت منابع آب و خاک، معرفی ارقام جدیدی که بتوانند در شرایط اقلیمی مختلف عملکرد مناسبی داشته باشند، ضرورت دارد. گندم یکی از مهمترین غلات در سطح جهان است که که بخش قابل توجهی از کالری دریافتی روزانه را تشکیل میدهد و به همین دلیل تولید پایدار و افزایش عملکرد آن همواره مورد توجه سیاستگذاران بخش کشاورزی بوده است. توسعه گونههای جدید و بهبود یافته گندم با عملکرد دانه بالا و سازگار با محیط زیست برای حفظ و افزایش امنیت غذایی در مواجهه با چالشهایی مانند تغییرات اقلیمی و رشد جمعیت ضروری است. مواد و روشها: در این پژوهش دو رقم مورد کشت در منطقه (سیروان و خلیل)، 8 رقم جدید گندم نان (اوج، مهرگان، رخشان، آینه، سحر، جلال، بهاران و ستاره) 4 لاین جدید حاصل از برنامههای بهنژادی گندم در دانشگاه شهید باهنر کرمان (روشن سنبله بزرگ، روشن پاکوتاه، مهدوی زودرس و اکسکلیبر پابلند) مورد مطالعه قرار گرفتند. آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا شد. هر کرت شامل 25 ردیف با طول 15 متر و فاصله ردیفها 10 سانتیمتر بود. صفات عملکرد و اجزای عملکرد، ارتفاع بوته، و صفات فنولوژیک (روز تا گلدهی، روز تا رسیدگی، طول دوره پرشدن دانه) در طول دوره رشد و در زمان برداشت اندازهگیری شدند. یافتهها: بر اساس نتایج این پژوهش رقم اوج با ترکیب مناسبی از عملکرد بالا (61/7 تن در هکتار) و صفات فنولوژیک مطلوب، بهترین عملکرد را در شرایط ارزوئیه داشته است. این رقم با ارتفاع 75/104 سانتیمتر، دوره گلدهی 107 روز و رسیدگی 75/143 روز، قابلیت فرار از تنشهای انتهایی فصل را دارد که یکی از مهمترین استراتژیهای سازگاری با شرایط خشک محسوب میشود. همچنین، رقم مهرگان با عملکرد 18/7 تن در هکتار و ویژگیهای مطلوب فنولوژیک، گزینه مناسب دیگری برای کشت در این منطقه محسوب میشود. این رقم با ارتفاع متوسط (75/104 سانتیمتر) و دوره پر شدن دانه مناسب (38 روز)، تعادل مطلوبی بین عملکرد و سازگاری با شرایط محیطی نشان داده است. هر دو رقم نسبت به رقم شاهد سیروان اختلاف معنی داری نشان ندادند ولی رقم اوج نسبت به رقم شاهد خلیل تفاوت معنی-داری نشان داد. نتایج نشان داد ستاره با عملکرد 59/3 تن در هکتار ضعیفترین رقم در این شرایط بود. نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش نشان داد ارقام جدید و لاینهای بهنژادی در دانشگاه باهنر هیچکدام برتری معنیداری نسبت به رقم شاهد سیروان نداشتند. این نتایج نشان میدهد در شرایط بهینه زراعی پیشرفت بهنژادی کند شده است و افزایش معنیداری رخ نداده است. رقم ستاره ضعیفترین رقم در شرایط ارزوئیه بود و ضعف عملکرد این رقم میتواند به ارتفاع خیلی کم (79 سانتیمتر) این رقم مربوط باشد. اگرچه اختلاف عملکرد ارقام اوج و مهرگان با رقم شاهد سیروان از لحاظ آماری معنیدار نبود، کاشت آنها در منطقه ارزوئیه میتواند تنوع رقم در منطقه را افزایش دهد و این امر در پیشگیری از اپیدمی آفات و بیماریها میتواند موثر واقع شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارتفاع گیاه؛ ارقام گندم؛ صفات فنولوژیک؛ عملکرد دانه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب