دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

 آمار

تعداد نشریات14
تعداد شماره‌ها682
تعداد مقالات7,080
تعداد مشاهده مقاله10,896,709
تعداد دریافت فایل اصل مقاله9,931,643
اسماعیل نژاد, جعفر, فرجی, ابوالفضل, داداشی, محمدرضا, مخنارپور, حسن. (1405). ارزیابی صفات مرفوفیزیولوژیک و اجزای عملکرد و رابطه آن با عملکرد دانه تحت شرایط کشت نشایی و مستقیم در تراکم‌های مختلف در ارقام کلزا (Brasica napus L.). , 19(1), 1-27. doi: 10.22069/ejcp.2023.20848.2552
جعفر اسماعیل نژاد; ابوالفضل فرجی; محمدرضا داداشی; حسن مخنارپور. "ارزیابی صفات مرفوفیزیولوژیک و اجزای عملکرد و رابطه آن با عملکرد دانه تحت شرایط کشت نشایی و مستقیم در تراکم‌های مختلف در ارقام کلزا (Brasica napus L.)". , 19, 1, 1405, 1-27. doi: 10.22069/ejcp.2023.20848.2552
اسماعیل نژاد, جعفر, فرجی, ابوالفضل, داداشی, محمدرضا, مخنارپور, حسن. (1405). 'ارزیابی صفات مرفوفیزیولوژیک و اجزای عملکرد و رابطه آن با عملکرد دانه تحت شرایط کشت نشایی و مستقیم در تراکم‌های مختلف در ارقام کلزا (Brasica napus L.)', , 19(1), pp. 1-27. doi: 10.22069/ejcp.2023.20848.2552
اسماعیل نژاد, جعفر, فرجی, ابوالفضل, داداشی, محمدرضا, مخنارپور, حسن. ارزیابی صفات مرفوفیزیولوژیک و اجزای عملکرد و رابطه آن با عملکرد دانه تحت شرایط کشت نشایی و مستقیم در تراکم‌های مختلف در ارقام کلزا (Brasica napus L.). , 1405; 19(1): 1-27. doi: 10.22069/ejcp.2023.20848.2552

ارزیابی صفات مرفوفیزیولوژیک و اجزای عملکرد و رابطه آن با عملکرد دانه تحت شرایط کشت نشایی و مستقیم در تراکم‌های مختلف در ارقام کلزا (Brasica napus L.)

مجله تولید گیاهان زراعی
مقاله 1، دوره 19، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 1-27    اصل مقاله (2.39 M)
نوع مقاله: مقاله کامل علمی- پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejcp.2023.20848.2552
نویسندگان
جعفر اسماعیل نژاد1؛ ابوالفضل فرجی* 2؛ محمدرضا داداشی3؛ حسن مخنارپور4
1گروه کشاورزی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
2استاد ، بخش زراعی و باغی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان ، سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی ، رشت ، ایران .
3گروه کشاورزی ، واحد گرگان ، دانشگاه آزاد اسلامی،گرگان، ایران
4استاد، بخش زراعی و باغی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان ، سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی ، گرگان، ایران .
چکیده
سابقه و هدف.: از آنجایی که بیش از 90 درصد روغن مصرفی در کشور از طریق واردات تامین می‏گردد، لازم است که توسعه کشت گیاهان دانه روغنی و افزایش عملکرد آن‏ها بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. کلزا به دلیل ریز بودن بذرهای آن حساسیت زیادی به عمق کاشت و کیفیت بستر کاشت طی فرآیند جوانه‏زنی و سبز شدن در مزرعه دارد، از این رو کشت نشایی یکی از راه‌های افزایش عملکرد در کلزا می باشد.
مواد و روش‌ها: به منظور بررسی برخی از صفات مورفولوژیک، اجزای عملکرد دانه و رابطه آنها با عملکرد دانه در ارقام مختلف کلزا تحت شرایط کشت نشایی و مستقیم در تراکم‌های مختلف آزمایشی در دو سال زراعی 97-1396 و 98-1397 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان به اجرا در آمد. آزمایش به‌صورت اسپلیت پلات-فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرارو 3 فاکتور انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل: 1- روش کاشت، 2- تراکم بوته و 3- رقم بود. فاکتور اول اصلی روش کاشت در 5 سطح،1) کشت مستقیم بذر در مزرعه هم‏زمان با کشت بذر در سینی نشا، 2) کشت مستقیم بذر در مزرعه هم‏زمان با انتقال نشا به مزرعه، 3) کشت نشای تک بوته‏ای، 4) کشت نشای کپه‏ای حاوی سه بذر و 5) کشت نشای کپه‏ای حاوی پنج بذر بود، فاکتور فرعی دوم تراکم بوته در 2 300000 و 600000 بوته در هکتار و فاکتور فرعی سوم رقم در دو سطح رقم هایولا 50 و دلگان بود.
یافته‌ها: نتایج این آزمایش نشان داد اثر رقم، روش کاشت، تراکم و اثر متقابل روش کاشت و رقم و اثر متقابل روش کاشت و تراکم بر صفات مورفولوژیک از جمله ارتفاع بوته، قطر ساقه و درصد خوابیدگی در گیاه کلزا معنی‌دار بود، نتایج نشان داد در رقم دلگان در تمام روش‌های کاشت ارتفاع بوته و ارتفاع اولین غلاف از سطح زمین از رقم هایولا 50 بیشتر بود و کشت نشایی تک بوته در مزرعه نسبت به سایر روش‌های کشت دیگر دارای ارتفاع بوته بیشتر و درصد خوابیدگی کمتری بود. همچنین نتایج این ازمایش نشان داد اثر رقم، روش کاشت، تراکم و اثر متقابل روش کاشت و رقم و اثر متقابل تراکم و روش کاشت بر اجزای عملکرد دانه (تعداد دانه در غلاف و تعداد غلاف در بوته) و عملکرد دانه در گیاه کلزا معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه در تیمار کشت نشای تک بوته‏ای و رقم دلگان مشاهده شد که برابر 9/3940 کیلوگرم در هکتار بود و بر اساس نتایج مقایسه میانگین اثر متقابل روش کاشت و تراکم، در بین روش‌های مختلف کاشت روش کشت نشای تک بوته‏ای منجر به بیشترین عملکرد دانه در هر دو تراکم 30 و 60 بوته در متر مربع شد که به ترتیب در تراکم‌های 30 و 60 بوته در متر مربع عملکرد دانه برابر 6/3756 و 9/3940 کیلوگرم در هکتار بود.
نتیجه‌گیری: به طور کلی بر اساس نتایج این آزمایش باید بیان کرد برای موفقیت در کشت کلزا در منطقه گرگان استفاده از کشت نشایی تک بوته، رقم دلگان و تراکم 30 بوته در متر مربع بسیار مفید می‌باشد و می‌تواند تاثیر معنی داری بر عملکرد دانه نسبت به کشت مستقیم کلزا داشته باشد.
کلیدواژه‌ها
رقم؛ کلزا؛ عملکرد دانه؛ قطر ساقه؛ ارتفاع بوته
مراجع
  1. Lotfifar, A., & Motaghi, S. (2021). Investigating the effect of interruption of irrigation in different stages of rapeseed growth on rapeseed yield and yield components using meta-analysis. Journal of Crops Improvement, 22 (3), 123-105. [in Persian]
  2. Kazemi Eskoi, B., Bandeh Haq, A., Sarikhani, M., & Qasimzadeh, T. (2021). The effect of growth stimulating bacteria in the adjustment of drought stress in rapeseed cultivars. Agricultural knowledge and sustainable production, 31(4), 46-65. [in Persian]
  3. Jabbari, B., Mousavi Nik, S. M., & Yadollahi Dehcheshme, P. (2019). Effect of chemical fertilizers and plant density on yield, yield components and oil percentage of castor bean (Ricinus communis ) in Sistan region. Journal of Crop Production Research, 6 (4), 275-289.
  4. Fathi, Q., Bani Saidi, A., Siadat, A. K., & Ebrahimpour, F. (2002). The effect of different levels of nitrogen and density on the weather conditions of Khuzestan. Scientific Journal of Agriculture, 25 PF plants on seed yield of canola cultivar. 9(1), 43-57. [in Persian]
  5. Rabiei, M., Alinia, F., & Tos Ekhol, P. (2011). The effect of planting date on the yield and yield components of four cultivars of rapeseed (Brassica napus) as a second crop in Rasht region. Journal of seedling and seed farming, 27(3), 251-267. [in Persian]
  6. Morrison, M. J., McVetty, P. E., & Scarth, R. (1990). Effect altering plant density on growth characteristies of summer rape. Canadian Journal of Plant Science, 98, 345-350.
  7. Khajapour, M. R. 2007. Principles and Basics of Agriculture. Academic Jihad Publications of Isfahan Industrial Unit. 402 p. [in Persian]
  8. Vantine,M., & Verlinden, S. (2003). Growing Organic Vegetable Transplants. West Verginia University. 214 p.
  9. Wien, H. C. (1997). The physiology of vegetable crops transplanting department of fruit and vegetable science, winter in India. Agronomy Journal, 82, 41-47.
  10. Zulfiqaran, A., Alizadeh, A., Khavari, S., Banyan, M., & Ansari, H. (2016). Investigation and comparison of water productivity in direct and indirect cultivation in different irrigation regimes. Iran Irrigation and Drainage Journal, 10, 519-508. [in Persian]
  11. Rahnama, A., & Bakhsandeh, A. D. (2005). The effect of sowing date and method of direct sowing and seeding on agricultural characteristics and yield of rape seed in Ahvaz conditions. Iranian Journal of Agricultural Sciences, 7, 336-324. [in Persian]
  12. Izadkhah Shisvan, M., Tajbaksh, M., Zardashti, M. R., & Mousavizadeh, A. (2009). Comparison of two planting methods on yield and some quality characteristics of two varieties of edible onion (Allium cepa). Abstract of the articles of the 6th Iranian Horticultural Congress. [in Persian]
  13. Karve, A. D. (2003). High yield of rain-fed cotton through transplanting. Current Science, 84, 974-975.
  14. Nurbakhshian, J. (2000). Comparison of yield of rice cultivars in direct cultivation and transplanting. Journal of Agricultural Sciences of Iran, 2 (4), 32-25. [in Persian]
  15. Kimber, M., & Gregor, K. L. (1995). Pattern of flower and pod development in rapeseed. Canadian Journal of Plant Science, 61, 275- 282.
  16. Ball, R. A., Purcell, L. C., & Vories, E. D. (2000). Optimizing soybean plant population for a short-season production system in the southern USA. Crop Science, 40, 757-764.
  17. Turgut, L., Duman, L., Bilgili, U., & Acikgoz, E. (2005). Altemate row spacing and plant density effects in forage and dry matter yield of corn hybrids (Zea mays). Journal of Agronomy and Crop Science, 191, 140-151.
  18. Svecnjak, Z., Varga, B., & Butorac, J. (2006). Yield components of apical and subapical ear contributing to grain yield responses of prolific maize at high and low plant populations. Journal of Agronomy and Crop Science, 192, 37-42.
  19. Rajabian, M., Asghari, J., Ehteshami, S. M. R., & Rbiee, M. (2012). Respons of morphological charactristics, yield and yield components of rapeseed (Brassica napus) as the second crop after rice to plant density and weed interference duration. Iran Agricultural Research, 31, 17-32.
  20. Atta, M. B. (2003). Some characteristics of nigella (Nigella sativa ) seed cultivated in Egypt and its lipid profile. Food Chemistry, 83, 63–68.
  21. Donovan, J. T. (1994). Canola (Brassica rapa) plant density influences, Tatary black wheat (Fagopyrum tataricum) interference, biomass and seed yield. Weed Science, 42, 385-389.
  22. Gill, M. S., & Narang, R. S. (1993). Yield analysis in Gobbi Sarson (Brassica napus ) to plant density and nitrogen. Indian Journal of Agronomy, 38, 257-265.
  23. Weiss, E. A. 2000. Oil Seed Crops. Black Weel Science. Pp, 13-52.
  24. Zainli, A., Soltani, A., Khadem Pir, M., Torani, M., & Sheikh, F. (2013). The study of the response of the components of seed yield and green pods of 2 varieties of broad bean to the distance between rows in timely and late cultivation. (4), 195-210. [in Persian]
  25. Hamzaei, J., Seidi, M., & Babaei, M. (2015). The effect of density and nitrogen on the quantity and quality of autumn canola seeds in Hamedan conditions. Crop production journal, 8, 159-143. [in Persian]
  26. Matinfar, M., Matinfar, M., Mehjoor, M., Shiranirad, A. H., & Mohammadi, R. (2012). The effect of plant density on yield and yield components of rapeseed cultivars (Brassica napus ) in Qazvin region. Scientific-research journal of crop plant ecophysiology, 6, 414-405. [in Persian]
  27. Morrison, M. J., McVetty, P. B. E., & Scarth, R. (2010). Effect of row spacing and seeding rate on summer rape in southern Manitoba. Canadian Journal of Plant Science, 70, 127-137.
  28. Eskandari Torbeghan, M., & Eskandari Torbeghan, M. (2015). The effect of seed rate on seed yield and some agricultural characteristics in spring cultivation under rainfed conditions. Journal of Environmental Stresses in Agricultural Sciences, 8, 158-149. [in Persian]
  29. Ilkani, M. N., & Imam, Y. (2003). The effect of plant density on the yield and yield components of two cultivars of winter rapeseed Brassica napus. Iranian Journal of Agricultural Sciences, 34, 515-509. [in Persian]
  30. French, R. J., Seymour, M., & Malik, R. S. (2016). Plant density response and optimum crop densities for canola (Brassica napus) in Western Australia. Crop and Pasture Science, 67, 397–408.
  31. Zhang, S., Liao, X., Zhang, C., & Xu, H. (2012). Influences of plant density on the seed yield and oil content of winter oilseed rape (Brassica napus). Industrial Crops and Products, 40, 27– 32.
  32. Matsuo, N., Yamada, T., Takada, Y., Fukami, K., & Hajika, M. (2018). Effect of plant density on growth and yield of new soybean genotypes grown under early planting condition in southwestern Japan. Plant Production Science, 1-10.
  33. Aslam, M. N., Nelson, M., N. Kailis, S.G., Bayliss, K.L., Speijers, J., & Cowling, W. A. (2019). Canola oil increases in polyunsaturated fatty acids and decreases in oleic acid in drought-stressed Mediterranean-type environments. Plant Breeding, 128, 4. 348-355.
  34. Tohidi-Moghaddam, H. R., Zahedi, H., & Ghooshchi, F. (2011). Oil quality of canola cultivars in response to water stress and super absorbent polymer application.. Environmental stresses in agricultural sciences, 41, 4. 579-586.
  35. Moniruzzaman, M., Halim, G. M. A., & Firoz, Z. A. (2009). Performances of French bean as influenced by plat density and nitrogen application. Bangladesh Journal of Agricultural Research, 34, 1. 105-111.
  36. Kadivar, S. H., Ghavami, M. Gharachorloo, M., & Delkhosh, B. (2020). Chemical evaluation of oil extracted from different varieties of colza. Food Technology & Nutrition, 7, 2. 19-29. [in Persian].
  37. Jafarnoudeh, S., Zainli, A., Soltani, A., & Sheikh, F. (2017). The effect of seed size and planting date on the phonological, morphological and agronomic characteristics of broad beans in rainfed conditions in Gorgan. 19,1. 84-65. [in Persian]
  38. Zainli, A., Soltani, A., Khadem Pir, M., Torani, M., & Sheikh, F. (2013). The study of the response of the components of seed yield and green pods of 2 varieties of broad bean to the distance between rows in timely and late cultivation. 4, 195-210. [in Persian]
  39. Siadat, A., Sadeghipour, A., & Hashemi Dezfuli, A. (2010). The effect of nitrogen application and plant density on rape yield and yield components. Agricultural Research Journal, 8, 2. 49-61. [in Persian]
  40. Onofri, A., Tei, F., & Ciriciofolo, E. (2016). Effect of plant density and rolspacing on winter oil seed rape yield in the Mediterranean area. Agriculture Mediterranean, 126, 1. 40-49.
  41. Shahraki, D., Kashani, A., Maskerbashi, M., Nabipour, M., & Dehkordi, K. M. (2017). The effect of density and time of nitrogen consumption on some characteristics of rapeseed. Research and Development in Agriculture and Horticulture, 17, 79-56. [in Persian]
  42. Rattin, J., Valinote, J. P., Gonzalo, R., & Di Benedetto, A. (2015). Transplant and change in plant density improve sweet maize (Zea mays ) yield. American Journal of Experimental Agriculture, 5, 4. 336-351.
  43. Sanchez Andonova, P., Rattin, J., & Di Benedetto, A. (2014). Yield increase as influence by transplanting of sweet corn (Zea mays saccharata). American Journal of Experimental Agriculture, 4, 11. 1314-1329.
  44. Lythgoe, B., Norton, R. M., Nicolas, M. E., & Conner, D. J. (2011). Compensatory and competitive ability of tow canola cultivars. International Journal of Agronomy, 2, 1-8.
  45. Bilgili, U., Sincik, M., Uzan, A., & Acikgoz, E. (2013).The influence of row spacing and seeding rat on seed yield and yield components of forge turnip (Brassica napus L.). Journal of Agronomy Crop Science, 189, 4. 250-254.
  46. Eshaghi, M., Rastgu, M., Poor Yousef, M., & Fotovat, R. (2011). Effect of plant density and growth type on yield, yield components and red bean weeds (Phaseolus vulgaris). Iranian Journal of Pulses Research, 2, 2. 19-34.
  47. Clarke, J. M., & Simpson, G. M. (2018). Growth analysis of Brassica napus cultivars. Tower. Journal of Plant Science, 58, 587-595.
  48. Singh, T., & Singh, A. (2012). Performance of transplanted canola varieties in relation to age of nursery seedlings and inter-row spacing under late sown condition. Crop Research, 44, 3. 304-310.
  49. Tajali, T., Bagheri, A. R., & Hosseini, M. (2011). Effect of salinity on yield and yield components of five canola cultivar. Journal of Plant Ecophysiology, 3, 77-90.
  50. Rameeh, V. (2012). Ions uptake, yield and yield attributes of rapeseed exposed to salinity stress. Journal of Soil Science and Plant Nutrition, 12, 4. 851-861.
  51. Angadi, S. V., Cut Forth, H. W., McConkey, B. G., & Gan, Y. (2013). Yield adjustment by canola grown at different plant population under semiarid conditions. Crop Science, 43, 1358-1366.
  52. Munir, M., & McNeilly, T. (2017). Dry matter accumulation, height and seed yield in spring oilseed rape as affected by fertilizer and spacing. Pakistanian Journal of Agriculture, 8(2), 143-149.
  53. Clarke, J. M. (2019). Intra-plant variation in number of seeds per pod and seed weight in Brassica napus. Canadian Journal of Plant Science, 59, 959-962.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 184
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 214


سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب