آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 676 |
| تعداد مقالات | 7,030 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,463,290 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,605,696 |
اثر نانوسیلیس و سیلیسیم بر برخی صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی نیشکر در شرایط رژیم های کم آبیاری | ||
| مجله تولید گیاهان زراعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 خرداد 1405 اصل مقاله (1.25 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejcp.2026.23982.2703 | ||
| نویسندگان | ||
| علی حمدی شنگری1؛ افراسیاب راهنما* 2؛ علی منصفی1؛ حبیب اله روشنفکر1؛ حسین نوروزی3 | ||
| 1گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 2گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 3مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، اهواز ، | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: تنش خشکی، عامل اصلی محدودکنندۀ غیرزیستی است که بر بهرهوری و کیفیت نیشکر در سراسر جهان تأثیر میگذارد. کمبود آب با اثرگذاری بر جنبههای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه، از جمله روابط آبی، فتوسنتز، محتوای کلروفیل و ایجاد تنش اکسیداتیو، موجب کاهش عملکرد نیشکر میشود. سیلیسیم بهعنوان عنصری مفید، نقش مهمی در افزایش تحمل گیاهان به تنشهای غیرزیستی از جمله خشکی دارد. این عنصر با بهبود وضعیت آبی گیاه، حفظ رنگدانههای فتوسنتزی، تقویت سیستم آنتیاکسیدانی و افزایش تجمع متابولیتهای سازگار، به بهبود تحمل در برابر خشکی کمک میکند. در این میان، نانوذرات سیلیسیم بهدلیل اندازۀ کوچک و سطح ویژه بالا، از فراهمی زیستی و اثربخشی بیشتری نسبت به سیلیسیم معمولی برخوردار بوده و پتانسیل بالایی در ارتقای تحمل به خشکی نشان دادهاند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثر نانوسیلیس و سیلیسیم معمولی بر تحمل به خشکی و ویژگیهای فیزیولوژیک و بیوشیمیایی نیشکر انجام شد. مواد و روشها: این آزمایش مزرعهای بهصورت کرتهای یکبار خردشده و در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی، در مزرعۀ پلنت واریتۀ CP69-1062 در فصل زراعی ۱۴۰۳، در شرکت کشت و صنعت امام خمینی و با سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل سه دور آبیاری در فواصل ۷، ۱۰ و ۱۳ روز و عامل فرعی پنج سطح کاربرد برگی شامل: شاهد (بدون محلولپاشی)، ۱۵۰ و ۳۰۰ میلیگرم بر لیتر نانوسیلیس، و ۳۰۰ و ۶۰۰ میلیگرم بر لیتر سیلیسیم بود. تیمارهای محلولپاشی سیلیسیم در دو نوبت و در مرحلۀ رشد سریع گیاه (مرحلۀ ۳ بر اساس مقیاس BBCH)، از اوایل فروردینماه و با فاصلۀ زمانی ۱۵ روز اعمال شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که با افزایش دور آبیاری، محتوای کاروتنوئیدها، کلروفیل a و b، شاخص کلروفیل، محتوای نسبی آب برگ، عملکرد نیشکر و عملکرد شکر بهطور معنیداری کاهش یافت، در حالیکه فعالیت آنزیمهای کاتالاز، پراکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز و غلظت مالوندیآلدئید افزایش یافت. تیمار نانوذرات سیلیس، بهویژه در غلظت ۳۰۰ میلیگرم بر لیتر، بهطور مؤثر آثار نامطلوب کمآبیاری را کاهش داده و منجر به افزایش قابلتوجه عملکرد نیشکر و شکر شد. این تیمار همچنین موجب افزایش شاخص کلروفیل، کلروفیل a و b، و حفظ مقادیر بالاتر هدایت روزنهای و محتوای نسبی آب برگ گردید. برگهای تیمارشده با نانوسیلیس ۳۰۰ میلیگرم بر لیتر بیشترین تجمع سیلیسیم را نشان دادند. علاوه بر این، در همین تیمار بالاترین فعالیت آنزیمهای پراکسیداز، کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز و کمترین میزان مالوندیآلدئید مشاهده شد. برتری نانوسیلیس نسبت به سیلیکات سدیم معمولی احتمالاً ناشی از فراهمی زیستی بالاتر آن است. نتیجهگیری: بهطور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد نانوذرات سیلیس در مقایسه با سیلیسیم، از طریق بهبود صفات فتوسنتزی و تقویت سیستم دفاع آنتیاکسیدانی، مؤثرتر عمل کرده و موجب افزایش تحمل نیشکر به شرایط کمآبیاری میشود. این ویژگیها نانوذرات سیلیس را به راهبردی کارآمد برای مدیریت تنش کمآبیاری و بهینهسازی تولید نیشکر در شرایط خشکی ناشی از محدودیت آبی تبدیل میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فعالیت آنتی اکسیدانی؛ عملکرد نی؛ محتوای کلروفیل؛ محتوای مالوندیآلدئید؛ هدایت روزنهای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب