| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 675 |
| تعداد مقالات | 7,028 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,405,736 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,569,352 |
ارزیابی تأثیر جایگزینی بخشی از آرد گندم با پودر هویج بر ویژگیهای رئولوژیکی، فیزیکوشیمیایی و حسی پنکیک | ||
| نشریه فرآوری و نگهداری مواد غذایی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/fppj.2026.24349.1917 | ||
| نویسندگان | ||
| فخرالدین صالحی* 1؛ سپیده وجدانی وحید2 | ||
| 1دانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: استفاده از ترکیبات طبیعی گیاهی برای بهبود ارزش تغذیهای و ارتقای کیفیت محصولات نانوایی یکی از رویکردهای نوین در صنایع غذایی است. پودر هویج، به دلیل غنی بودن از فیبر غذایی، مواد معدنی، آنتیاکسیدانها و رنگدانههای طبیعی مانند بتاکاروتن، میتواند بهعنوان یک جایگزین ارزشمند برای بخشی از آرد گندم در فرمولاسیون محصولات بر پایه غلات مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به اینکه پنکیک یکی از فرآوردههای پرمصرف است، بررسی اثر جایگزینی پودر هویج بر ویژگیهای فیزیکی، رنگی، بافتی و حسی این محصول از اهمیت ویژهای برخوردار است. لذا هدف از این پژوهش، ارزیابی علمی اثر جایگزینی آرد گندم با پودر هویج بر کیفیت پنکیکها و تعیین سطح مناسب جایگزینی بود. مواد و روشها: در این مطالعه تجربی، تأثیر جایگزینی آرد گندم با پودر هویج (در پنج سطح ۰، ۱۰، ۲۰، ۳۰ و ۴۰ درصد) بر ویسکوزیته، فیزیکی، شیمیایی، رنگ، بافت و حسی پنکیک بررسی شد. ویسکوزیته ظاهری خمیر پنکیکها با استفاده از ویسکومتر چرخشی اندازهگیری شد. شاخصهای رنگ شامل روشنایی، قرمزی و زردی خمیر، پوسته و مغز پنکیکها به روش پردازش تصویر تعیین شدند. سختی بافت محصول نیز از طریق آزمون نفوذ اندازهگیری شد. سایر خواص فیزیکوشیمیایی شامل وزن، افت پخت، حجم، چگالی، رطوبت، خاکستر، pH، اسیدیته، فنل کل و ظرفیت آنتیاکسیدانی محصول پخته شده نیز مورد بررسی قرار گرفتند. ارزیابی حسی محصول توسط ۲۰ ارزیاب آموزشدیده انجام شد. اندازهگیریها در سه تکرار و مقایسه میانگینها بر اساس آزمون دانکن در سطح معنیداری 05/0 انجام گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد که افزایش سطح پودر هویج موجب افزایش ویسکوزیته خمیر و پایداری رئولوژیکی آن میشود و رفتار شلشوندگی با افزایش سرعت برشی مشاهده گردید. از نظر رنگ، روشنایی خمیر و پنکیک کاهش و قرمزی و زردی بهطور معنیداری افزایش یافت (05/0>p) که ناشی از حضور کاروتنوئیدها در پودر هویج بود. وزن و حجم پنکیکها با افزایش پودر هویج افزایش و افت پخت و چگالی کاهش یافت که نشاندهنده نگهداری بهتر رطوبت و ایجاد ساختار متخلخلتر است. مقادیر رطوبت و خاکستر و همچنین اسیدیته افزایش و pH کاهش یافت. علاوه بر این محتوای فنل کل و ظرفیت آنتیاکسیدانی محصول بهطور معناداری افزایش یافتند (05/0>p). سختی پوسته کاهش یافت. ارزیابی حسی نشان داد که با وجود کاهش ظاهر در سطوح بالاتر، پذیرش طعم، عطر، بافت و امتیاز کلی محصول افزایش یافت. بهطورکلی، جایگزینی پودر هویج تا 40 درصد علاوه بر ارتقای ارزش تغذیهای، موجب بهبود ویژگیهای رئولوژیکی، ساختاری و حسی پنکیک گردید و محصولی مغذیتر و پذیرفتهشدهتر برای مصرفکننده فراهم کرد. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از پودر هویج بهعنوان یک جایگزین طبیعی برای بخشی از آرد گندم، علاوه بر ایجاد رنگ جذابتر و افزایش خواص تغذیهای، میتواند خصوصیات حسی و بافتی پنکیک را بهبود بخشد. اگرچه ظاهر محصول در سطوح بالای جایگزینی تیرهتر میشود، اما افزایش قابل توجه در عطر، طعم، بافت و پذیرش کلی بیانگر مقبولیت بالای این محصول در سطح ۴۰ درصد جایگزینی است؛ بنابراین، جایگزینی پودر هویج تا سطح ۴۰ درصد میتواند بهعنوان یک گزینه مناسب و قابل توصیه در تولید پنکیکهای غنیشده مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی حسی؛ بافت؛ شاخص رنگ؛ ظرفیت آنتیاکسیدانی؛ ویسکوزیته | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||