آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 675 |
| تعداد مقالات | 7,014 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,362,663 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,551,661 |
بررسی شاخص های جمعیتی، هویت نژادی و عملکرد تولیدی و تولید مثلی گله های شتر بومی استان قم | ||
| نشریه پژوهش در نشخوار کنندگان | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 خرداد 1405 اصل مقاله (902 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/ejrr.2026.24409.2037 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی خجسته کی* 1؛ مرتضی کیخا صابر1؛ مرتضی بیطرف ثانی2؛ علی جوانروح3؛ نعمت الله اسدی4؛ صابر جلوخانی نیارکی4؛ محمد یگانه پرست5؛ مجید کلانتر نیستانکی1؛ فریبرز صادقی6 | ||
| 1بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران. | ||
| 2بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران. | ||
| 3موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. | ||
| 4موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 5بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استا | ||
| 6کارشناس اداره امور عشایری استان قم، قم ، ایران | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: انجام مطالعات بوم شناختی و ظرفیت سنجی پرورش در مورد انواع دام از جمله شتر به برنامه ریزی صحیح و بهره گیری بهینه از ظرفیت ژنتیکی توده های بومی کمک می کند. در استان قم در حال حاضر تقریبا 8000 نفر شتر در حال پرورش بوده و این استان جایگاه شاخصی در نگهداری و پرورش شتر تک کوهانه و حتی شتر دو کوهانه در کشور دارد و از این حیث جزو 10 استان مطرح کشور است، با این حال تا کنون مطالعه ای در خصوص تعیین وضعیت پرورش شترهای بومی انجام نشده است. لذا با هدف شناسایی و معرفی شاخص های جمعیتی، هویت نژادی و عملکرد تولیدی و تولید مثلی توده بومی شترهای بومی استان قم و به منظور برنامه ریزی لازم جهت افزایش بازده تولیدی و اقتصادی گله های پرورش دهنده شتر، مطالعه حاضر با همکاری معاونت بهبود تولیدات دامی و اداره امور عشایری استان قم به انجام رسید. مواد و روش ها: جامعه مورد مطالعه شامل تمام گله داران پرورش دهنده شتر داشتی در استان قم بود که بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی معاونت بهبود تولیدات دامی به 36 گله از مجموع 181 گله پرورش دهنده شتر در بخش های مختلف استان قم بصورت حضوری مراجعه شد. اطلاعات هویتی گله ها نظیر نوع نژاد، تعداد دام، ترکیب سنی، نسبت جنس، مدیریت تغذیه، مدیریت بهداشتی، سیستم پرورش، تعیین وضعیت خلوص یا عدم خلوص گله ها و همچنین رکوردهای مستقیم عملکرد تولیدی و تولیدمثلی گله ها طی 2 سال (از سال1401 تا سال 1403) جمع آوری شد و پس از ویرایش اولیه با استفاده از رویه descriptive نرم افزار SPSS(18) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و نتایج در قالب جداول، نمودارها و تصاویر منتخب همراه با تحلیل وضعیت گله های شتر استان در مورد شاخص های مورد بررسی ارائه شد. یافته ها: نتایج نشان داد تمام شترداران مورد بررسی از روش نیمه باز یا ساربانی برای پرورش شترها استفاده می کنند و بطور متوسط گله ها 59/28±0/8 ماه از سال را در مرتع بسر می برند. شتر کلکوهی با فراوانی 07/90 درصد نژاد غالب در بین جمعیت شتر استان بوده و مابقی را شترهای آمیخته حاصل از تلاقی شتر دوکوهانه و کلکوهی و یا شترهای دوکوهانه خالص تشکیل می دهد. اندازه گله طی 10 سال گذشته از متوسط 74/65±33/41 نفر به 35/56±79/89 نفر رسیده و در این مدت جمعیت شتر استان قم بیش از دو برابر شده است. متوسط وزن تولد، وزن 6 ماهگی و یک سالگی در شترهای کلکوهی ماده به ترتیب 44/32، 14/118 و 28/179 کیلوگرم و برای شترهای نر به ترتیب 40/38؛ 02/134 و 06/201 کیلوگرم برآورد شد. متوسط شیر تولیدی روزانه شترها 66/0±85/2 کیلوگرم در روز و وزن بیده پشم آنها 32/0±57/1 کیلوگرم در سال برآورد شد. فراوانی شتر های نر و شترهای ماده در گله های مورد بررسی به ترتیب 50/1±78/5 و 43/10±59/62 درصد برآورد شد. متوسط درصد زایش گله ها 06/8±72/44 و فاصله بین دو زایش متوالی در آنها 49/1±66/23 ماه برآورد شد. فراوانی تلفات قبل از یک سالگی و تلفات شترهای بالغ به ترتیب 66/5±90/34 و 81/1±31/2 درصد برآورد شد. نتیجه گیری: پایین بودن بازده تولیدمثلی گله، تلفات بیش از حد بچه شترها، آمیخته گری کنترل نشده شترهای کلکوهی با شترهای دو کوهانه و فقر مراتع جهت تامین خوراک شترها از مهمترین چالش های شترداری در استان قم محسوب می شود. برای مرتفع نمودن این مشکلات، در مرحله نخست پیشنهاد می شود برنامه حفظ ذخایر ژنتیکی شتر کلکوهی تدوین و سپس برنامه افزایش بازده تولید مثل در گله های شتر استان قم، با همکاری سازمان جهاد کشاورزی و شترداران استان قم اجرا شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شتر؛ مدیریت پرورش؛ تولید مثل؛ استان قم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب