| تعداد نشریات | 13 |
| تعداد شمارهها | 666 |
| تعداد مقالات | 6,953 |
| تعداد مشاهده مقاله | 10,246,433 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,460,205 |
تهیه جداول حجم برای گونه صنوبر کبوده (Populus alba L.) بهروش غیرمخرب در استان چهارمحال و بختیاری | ||
| پژوهشهای علوم و فناوری چوب و جنگل | ||
| مقاله 2، دوره 32، شماره 4، دی 1404، صفحه 25-46 اصل مقاله (1.88 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22069/jwfst.2026.24193.2132 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا اخوان1؛ فاطمه احمدلو* 2؛ محمدحسین صادق زاده حلاج3؛ محمود طالبی4 | ||
| 1دانشیار، پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 2استادیار ، پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 3کارشناس پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران | ||
| 4مربی پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهار محال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش | ||
| چکیده | ||
| سابقه و هدف: برآورد موجودی حجمی صنوبرکاریها نقش مهمی در شناخت وضعیت موجود و مدیریت پایدار این منابع بهمنظور برنامهریزی تولید و بهبود تصمیمگیریهای مدیریتی برای توسعۀ زراعت چوب دارد. جداول حجم، بهعنوان یکی از این ابزارهای کلیدی، امکان برنامهریزی اقتصادی و بهینهسازی بهرهبرداری را فراهم میکنند. برای توسعه این جداول، استفاده از روشهای غیرمخرب که امکان برآورد حجم را بدون آسیب به درختان فراهم میکنند، اهمیت بسیاری دارد. هدف تحقیق حاضر تهیه جدول حجم یک و دو عامله برای گونه صنوبر کبوده در استان چهارمحال و بختیاری است تا در نتیجه امکان فروش چوب صنوبر بهصورت حجمی فراهم شود. مواد و روشها: برای اجرای این تحقیق، ابتدا با عملیات میدانی، اغلب تودههای صنوبرکاری در سطح استان چهارمحال و بختیاری شناسایی شدند. سپس در 10 توده مختلف صنوبرکاری با گونه کبوده (Populus alba L.) در مجموع 67 اصله درخت به روش نمونهبرداری طبقهای– تصادفی (Stratified random sampling) براساس طبقات قطری از 10 تا 30 سانتیمتر انتخاب شدند. پس از انتخاب درختان نمونه، قطر برابرسینه (DBH) و ارتفاع کل آنها اندازهگیری و از محل یقه تنه هر درخت نمونه، محل قطعات دومتری با استفاده از دستگاه لیزری لایکا مدل D810 مشخص و سپس قطر آن ارتفاع با استفاده از همین دستگاه به صورت سرپا و بدون قطع درخت اندازهگیری شد. در مرحله بعد حجم کل واقعی تنه هر درخت از مجموع حجم بینههای 2 متری با استفاده از رابطه اسمالیان بهدست آمد. بهمنظور ارزیابی صحت اندازهگیری قطر درختان در ارتفاعات مختلف تنه با استفاده از دستگاه لایکا از تعداد ۱۳ اصله درخت صنوبر که از قبل برای قطع برنامهریزی شده بودند، استفاده شد، بهطوریکه قطر این درختان در ارتفاعات مختلف تنه قبل و پس از قطع بهترتیب با استفاده از دستگاه لایکا و کالیپر اندازهگیری و با استفاده از آزمون تی جفتی مقایسه شدند. برای تهیه جداول حجم، دادههای قطر، ارتفاع و حجم تنه درختان نمونه با استفاده از مدلهای رگرسیونی غیرخطی تحلیل شدند. برای این منظور از تعداد 7 مدل یک عامله (فقط براساس قطر برابرسینه) و 9 مدل دو عامله (براساس قطر برابرسینه و ارتفاع کل) بهترتیب برای برازش دادههای قطر با حجم واقعی تنه و قطر و ارتفاع با حجم واقعی تنه درختان استفاده شد. سپس از شاخصهای کارایی آکائیکه (AIC)، مقدار جذر میانگین مربعات خطای مدل (RMSE)، میانگین خطای مطلق مدل (MAE)، ضریب کارایی نشساتکلیف (NSE) و شاخص ویلموث (WI) برای ارزیابی عملکرد مدلها و در نهایت انتخاب بهترین مدل استفاده شد. یافتهها: نتایج آزمون تیجفتی نشان داد که تفاوت بین مقادیر اندازهگیری شده قطرهای متناظر بین دو دستگاه کالیپر و لایکا معنیدار نیست، بهعبارت دیگر دو دستگاه برای اندازهگیری قطر یکسان عمل میکنند. برای برآورد حجم و تهیه جداول حجم یکعامله و دوعامله در بین مدلهای دوعامله از مدل شوماخر- هال 2 (Schumacher-Hall 2) باRMSE%= 10% و R2= 0.98 در بین مدلهای یکعامله از مدل برکهوت (Berkhout) باRMSE%= 17% و R2= 0.95 بهعنوان بهترین مدل استفاده شد. جدول حجم یکعامله براساس مدل V=0.00003776×D2.969 و جدول حجم دوعامله براساس مدل V=0.0000276×D2.295×H0.7785 تهیه شد. نتیجهگیری: مدلهای رگرسیونی استفاده شده در این مطالعه میتوانند به طور مؤثری برای محاسبه حجم سرپای درختان کبوده استفاده شده و به بهبود مدیریت صنوبرکاریها و فروش حجمی چوب کمک کنند. یافتههای این پژوهش میتواند اطلاعات مبنایی باارزشی برای استفاده در تعیین حجم دقیق سرپا و قابل فروش هر توده صنوبر، برنامهریزیها و تصمیمگیریهای مدیریتی در مورد برداشت، تحلیل رشد و راهبردهای مدیریت پایدار در زمینۀ توسعه زراعت چوب و توسعه صنایع مرتبط در استان چهارمحال و بختیاری باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حجم تنه؛ حجم سرپا؛ شاخصهای نکویی برازش؛ طبقات قطری؛ مدلهای رگرسیونی | ||
| مراجع | ||
|
1.Ahmadloo, F., Dehghan, R., Salehi, A., & Escandari, S. (2023). Surveying and study on the biometric variables of poplar plantations in Guilan province. Iranian Journal of Forest. 15(2), 195-210. [In Persian]
2.Talebi, M., Modirrahmati, A., Jahanbazi, H., Hemati, A., & Haghighian, F. (2007). Investigation on growth characteristics of Poplar clones in research nursery of Boldaji station. Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 15(4), 349-364. [In Persian] 3.Talebi, M., Calagari, M., Iranmanesh, Y., Derakhshan, S., & Gholipour, Z. (2025). Quantitative and production status of wood in poplar plantations of Chaharmahal and Bakhtiari province, Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 33(1), 86-100. [In Persian]
4.Calagari, M., Mirakhorlou, Kh., Salehi, A., Ahmadloo, F., Teimouri, S., Jafari, A., Eskandari, S., Bagheri, R., Araghi, M. K., Khodayi, M. B., & Ghasemi, R. (2022). Implementation of the national plan for the development of wood farming is essential for forests conservation and the supply of wood raw materials in the country. Journal of Iran Nature. 7(1), 9-19. [In Persian] 5.Gorji Bahri, Y. (1992). Preparation of volume table for Populus euramericana I-214. Journal of Forest and Rangeland. Publications of Research Institute of Forests and Rangelands. 82, 25-32. [In Persian] 6.Sagheb-Talebi, Kh. (1996). Volume table of Populus euramericana I-448. Research & Construction. 30, 58-61. [In Persian]
7.Hjelm, B., & Johansson, T. (2012). Volume equations for poplars growing on farmland in Sweden. Scandinavian Journal of Forest Research. 27(6), 561-566.
8.Bagheri, R., Namiranian, M., Zobeiry, M., & Modir Rahmati, A. R. (2002). Determination of volume tables for Zanjan-Rood river native poplars. Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 9(1), 1-36. [In Persian]
9.Ghorani, M., Jahani, A., & Sardabi, H. (2014). Estimation of standing volume in Populus deltoides Marsh plantations by Huber and Smalian methods at Shafaroud forest, Guilan province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 22(1), 74-81. [In Persian] 10.Faal-Khah, I., Ramezani Kakroudi, E., Alijanpour, A., & Banj Shafiei, A. (2017). The effect of spacing on quantitative and qualitative characteristics of black poplar (Populus nigra L.). Forest Research and Development. 2(4), 337-351. [In Persian]
11.Singhdoha, A., Bangarwa, K. S., Johar, V., Hooda, B. K., & Dhillon, R. S. (2018). Assessment of general volume table for Populus deltoides in northern Haryana. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry. 7(1), 1665-1668.
12.Hjelm, B. (2021). Cumulative merchantable stem volume equations for poplar plantations on farmland in Sweden. Journal of Agricultural Science and Technology B. 11(1), 15-25.
13.Mohammed, A. J., Hanna, S. A., & Saadallah, H. GH. (2024). Estimating growth of Populus nigra stand using stand table method. Sabrao Journal of Breeding and Genetics. 56(2), 794-801.
14.Statistical center of Iran. (2022). Data and statistical information. The Statistical Yearbook, Publications of Management and Planning Organization of Chaharmahal and Bakhtiari province, Shahrekord, Iran. 52p. [In Persian]
15.Jahani, A., Kalagari, M., Modirrahmati, A. R., & Ghasemi, R. (2014). Determining the best stem form factor equation for Populus deltoides in poplar plantations of Alborz Research Station, Karaj. Iranian Journal of Forest and Poplar Research. 22(2), 216-224. [In Persian]
16.Zobeiri, M. (1994). Forest inventory. Tehran University Press, Tehran, 401p. [In Persian]
17.De Oliveira, X. M., Ribeiro, A., Filho, A. C. F., Mayrinck, R., De Lima, R., & Scolforo, J. R. S. (2018). Volume equations for Khaya ivorensis A. Chev. plantations in Brazil. Annals of the Brazilian Academy of Sciences. 90(4), 3285-3298. 18.Santos, F. M., Terra, G., Chaer, G. M., & Monte, M. A. (2018). Modeling the height–diameter relationship and volume of young African mahoganies established in successional agroforestry systems in northeastern Brazil. New Forests. 50(7-8), 1-19.
19.Imana- Encinas, J., Antunes-Santana, O., & Riesco-Munoz, G. (2019). Selection of a volumetric equation for Eucalyptus urophylla S.T. Blake in the central region of the state of Goias, Brazil. Revista Forestal Mesoamericana Kuru. 16(39), 2-9.
20.de Lima, Q. S., da Cunha, T. A., Amaro, M. A., Figueiredo, E. O., & Parente, P. R. F. (2021). Volume estimate for three timber species with commercial interest from the diameter of the stump. Floresta. 51(3), 776-784.
21.Assmann, E. (1970). The principles of forest yield study. Pergamon Press, Oxford, 506p.
22.Van Laar, A., & Akca, A. (2007). Forest mensuration. Vol.13. Springer Science, Dordrecht, 383p.
23.Loetsch, F., Zöhrer, F., & Haller, K. E. (1973). Forest inventory. Vol II, 1st edn. BLV Verlagsgesellschaft mbH, München, 469 p.
24.Possu, W. B., Brandle, J. R., Domke, G.M., Schoeneberger, M., & Blankenship, E. (2016). Estimating carbon storage in windbreak trees on U.S. agricultural lands. Agroforestry Systems. 90(5), 889-904.
25.Spurr, S. (1952). Forest inventory. The Ronald Press, New York, 333p.
26.Schumacher, F. X., & Hall, F. S. (1933). Logarithmic expression of timber-tree volume. Journal of Agricultural Research. 47, 719-734.
27.Varjo, J., Henttonen, H., Lappi, J., Heikkonen, J., & Juujärvi, J. (2006). Digital horizontal tree measurements for forest inventory. In Working Papers of the Finnish Forest Research Institute; Finnish Forest Research Institute: Joensuu, Finland, 23p.
28.Coelho, J., Fidalgo, B., Crisóstomo, M. M., Salas-González, R., Coimbra, A. P., & Mendes, M. (2021). Non-destructive fast estimation of tree stem height and volume using image processing. Symmetry. 13(3), 374. 29.He, C., Hong, X., Liu, K. Z., Zhang, S., & Wang, Q. (2016). An improved technique for non-destructive measurement of the stem volume of standing wood. Southern Forests: a Journal of Forest Science. 78(1), 53-60.
30.Vandendaele, B., Martin-Ducup, O., Fournier, R. A., Pelletier, G., & Lejeune, P. (2022). Mobile laser scanning for estimating tree structural attributes in a temperate hardwood forest. Remote Sensing. 14(18), 4522.
31.Liu, J., Feng, Z., Mannan, A., Khan, T. U., & Cheng, Z. (2019). Comparing non-destructive methods to estimate volume of three tree taxa in Beijing, China. Forests. 10(2), 92.
32.Tewari, V. P. (2007). Total wood volume equations and their validation for Tecomella undulate plantations in hot arid region of India. Indian Forester. 133, 1648-1658.
33.Aminu, S. A., Daniel, S., & Yakubu, I. (2019). Tree volume equation for Populus deltoides (Poplar) tree under agroforestry based. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences. 8(2), 1470-1475. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 27 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 21 |
||